Gjaldeyrisvaraforðinn ekki traustur
Skuldsettur gjaldeyrisvarasjóður Seðlabanka Íslands er ekki trúverðugur. Þetta er mat Jóns Daníelssonar sérfræðings við London School of Economics. Hann segir sjóðinn of stóran fyrir hagkerfið og vaxtagreiðslur af honum himinháar. Kostnaðinum væri mögulega betur varið í annað.
Nú nemur gjaldeyrisvaraforði Seðlabanka Íslands um 1030 milljörðum króna og hefur aldrei verið stærri. Hann er allur fenginn að láni, að stærstum hluta frá Norðurlöndunum og vaxtagreiðslur af honum nema um 33 milljörðum króna á ári.
Jón Daníelsson er doktor í hagfræði og sérfræðingur við London School of Economics, hann segir að gjaldeyrisvaraforðinn sé í stærra lagi miðað við uppbyggingu efnahagslífsins og mun stærri heldur en flest öll önnur ríki í heiminum séu með í dag.
Kostnaðurinn af honum sé líka töluverður. Ársvextir nálgist það að vera heildarkostnaðurinn af öllu Icesave samkomulaginu. Og Jón spyr hvort það væri hægt að fara betur með þennan pening.
Allur gjaldeyrisforði Seðlabankans er skuldsettur. Jón segir að slíkur forði sé ekki trúverðugur.
„Skuldsettur varasjóður er í raun ekki alvöru varasjóður. Þetta eru peningar sem eru teknir að láni og þarf að greiða aftur, þess vegna þarf Seðlabankinn að vera varkár, þegar að hann beitir honum ef að þörf er á. Mun betra væri að byggja upp alvöru varasjóð með eigin peningum íslenska ríkisins í stað þess að taka peningana að láni . Ég held að það séu mjög fá ef nokkur ríki með skuldsetta varaforða. Þau lönd, sem að hafa verið með slíka forða eins og Argentína í sinni krísu 2002, þau enduðu mjög illa. Þeim hefur gengið mjög illa að greiða af þeim lánum sem þau tóku þegar að þau lentu í vandamálunum.