Hádegið

Mánuður frá innrás Rússa í Úkraínu

Í dag er mánuður frá því Vladimír Pútín Rússlandsforseti fyrirskipaði rússneska hernum ráðast inn í Úkraínu og stríð brast á með þeim hryllilegu afleiðingum sem við fáum fregnir af dag hvern - og ekkert lát virðist á í bráð. Úkraínsk stjórnvöld segja þó friðarviðræðum við Rússa miði eitthvað áfram og bandarísk stjórnvöld segja vísbendingar um Úkraínuher í sókn. Á meðan berast fregnir af því innrásarherinn beiti aukinni hörku eftir því sem hernaðaraðgerðir á jörðu niðri gangi hægar og verr en gert var ráð fyrir.

Aðrar fregnir herma hugsanlega ljúki átökunum með því hópi ríkra rússneskra auðmanna takist Pútín ráðinn af dögum eða meðlimir innan rússnesku leyniþjónustunnar FSB fái sig fullsadda og ræni Pútín völdum og taki yfir Kreml. En sögn ónefndra háttsettra aðila innan leyniþjónustunnar aukast líkurnar á því með hverri vikunni sem innrásin dregst á langinn. Þó segja svo aðrar heimildir stuðningur við Pútín og innrásina í Úkraínu mikill heima fyrir og jafnvel víðar. Hann njóti stuðnings innan stjórnarinnar og meðal ríku ólígarkanna og það muni ekki breytast í bráð.

Þetta er staðan á hernaðnum og átökunum en svo er það fólkið. Samkvæmt tölum frá Sameinuðu þjóðunum hafa tæplega þúsund almennir borgarar látið lífið í átökunum, þar af rúmlega fjörutíu börn, og yfir sextánhundruð særst. Stofnunin segir þó líklegt rauntölurnar séu mun hærri. Þá eru hér ekki meðtaldir allir hermennirnir sem tapað hafa lífi í átökunum. En á meðan Rússar halda því fram mannfall úr þeirra röðum tiltölulega lágt, eða um fimm hundruð manns, segja aðrar stofnanir, stjórnvöld og fréttamiðlar líklegra allt frá sjö þúsund til tuttugu þúsund rússneskir hermenn hafi látist í átökunum. Þá hafa tíu milljónir Úkraínumanna þurft flýja heimili sín vegna átakanna, samkvæmt tölum frá Sameinuðu þjóðunum. Sex og hálf eru á vergangi í heimalandinu. Rúmar þrjár og hálf milljón manns hafa flúið landið.

Á þessum tímamótum förum við yfir ástandið í Úkraínu, stöðuna á stríðinu og framtíðarhorfurnar með Jóni Ólafssyni, prófessor við Háskóla Íslands, í síðari hluta þáttarins.

Erfitt hefur reynst reyna flokka sannar upplýsingar frá fölskum og réttar fréttir frá röngum frá því innrásin hófst og öll upplýsingaóreiðan í kjölfarið - á tímum þar sem allt gerist á ógnarhraða og hægt er miðla í rauntíma. Allskonar misvísandi upplýsingar, myndir og myndbönd hafa komist í dreifingu svo sem á samfélagsmiðlum og farið á flug. Myndir sem til dæmis sýna átök og stríð en reynast svo vera úr allt öðr

Frumflutt

24. mars 2022

Aðgengilegt til

24. mars 2023
Hádegið

Hádegið

Hádegið er daglegur fréttaskýringaþáttur í umsjón Guðmundar Björns Þorbjörnssonar og Katrínar Ásmundsdóttur. Fjallað er um innlend og erlend fréttamál, menningu, íþróttir og daglegt líf. Fréttaskýringar, samtöl og umræður um það sem er efst á baugi.