Færslur: Rás 1

Lúsífer er myrkrahöfðinginn en líka ljósberi og fiskur
Héraðsdómur Reykjavíkur felldi á dögunum úr gildi úrskurð mannanafnanefndar sem féllst ekki á að karlmanni yrði leyft að taka upp nafnið Lúsifer. Af þessu tilefni rifjum við upp þátt Orðs af orði frá því í fyrrasumar um nafnið Lúsífer og Hel og úrskurði mannanafnanefndar.
27.05.2021 - 11:05
Heimskviður
Hver er réttur fanga til ástarsambanda?
Danski þjóðarflokkurinn hefur lagt fram frumvarp sem myndi banna lífstíðardæmdum föngum að stofna til ástarsambanda við fólk utan veggja fangelsisins. Meðal þeirra sem mæla með slíkri lagasetningu er ung kona sem átti í sambandi við Peter Madsen þegar hún var sautján ára. Madsen sat þá í gæsluvarðhaldi fyrir morðið á blaðakonunni Kim Wall. Talsfólki fanga líst illa á tillöguna og segja hana geta aukið á vanlíðan þeirra.
Fuglar
„Ég er eiginlega bara fuglafræðingur“
„Ég ætla að verða fuglafræðingur þegar ég verð stór,“ segir Nói Hafsteinsson, fjögurra ára að verða fimm. - Hvað gera fuglafræðingar? „Þeir fræðast um fugla“ – Eins og þú ert alltaf að gera? „Þannig að ég er eiginlega bara fuglafræðingur,“ segir Nói.
22.04.2021 - 14:46
Barnaefni · Innlent · Náttúra · Mannlíf · Umhverfismál · Fuglar · Farfuglar · Rás 1 · Börn · Ungt fólk
Heimskviður
Hið þjáða andlit X-kynslóðarinnar
Á mánudaginn var voru liðin 27 ár frá því að bandaríski tónlistarmaðurinn Kurt Cobain svipti sig lífi. Hann var þá 27 ára að aldri og forsprakki einnar vinsælustu hljómsveitar heims. Hann var tákn heillar kynslóðar. En vanlíðanin var aldrei langt undan í lífi Cobains, bæði líkamleg og andleg.
11.04.2021 - 07:30
Heimskviður
Lífseigur boðskapur Rauðhettu og úlfsins
Fjölmenn mótmæli fóru fram í Ástralíu og Bretlandi í síðustu viku. Þó aðskilin mál hafi orðið mótmælendum innblástur eiga þau sameiginlegt að snúast um ofbeldi á konum. Breskar konur hafa mótmælt því að geta ekki verið öruggar á götum úti og segja ólíðandi að konur eigi alltaf að hafa varann á vegna yfirvofandi ógnar, eins og í ævintýrinu um Rauðhettu og úlfinn.
Heimskviður
Vinnsla við Frozen hjálpaði við að leysa 60 ára ráðgátu
Vinnsla við Disney-teiknimyndina Frozen nýttist svissneskum vísindamönnum við að leysa rúmlega sextíu ára gamla ráðgátu um örlög níu sovéskra göngugarpa sem létust í Úralfjöllum árið 1959. Þó bílar væru fjarri góðu gamni í fjallshlíðunum nýttust sömuleiðis áratugagamlir útreikningar sem General Motors framkvæmdu við hönnun á öryggisbeltum.
24.02.2021 - 07:30
Heimskviður
Allir menn forsætisráðherrans
Nýleg uppljóstrun Al Jazeera-fréttastofunnar leiddi í ljós samvinnu glæpasamtaka við öryggissveitir ríkisins í Bangladess. Aðalleikarar þessar sögu eru auk forsætisráðherra landsins fjórir bræður, sem eru ýmist hátt settir embættismenn eða ótíndir glæpamenn.
09.02.2021 - 08:00
Heimskviður
Glíma við tvenns konar faraldra, COVID og mafíuna
Ein umfangsmestu réttarhöld í sögu Ítalíu hófust á dögunum. Vitnin verða hátt í þúsund talsins og sakborningarnir eru á fjórða hundruð, allir sakaðir um aðild að mafíustarfsemi. Hin rótgróna glæpastarfsemi hefur gert baráttuna við kórónuveirufaraldurinn enn erfiðari í suðurhluta Ítalíu.
24.01.2021 - 08:20
„Ég hef svolítið stjórnað þessu hjá okkur“
Snjallsími, ryksuguróbot, ilmolíulampi, rafmagnssög, borðstofustólar, barnaeldhús og blómapottar. Þetta er meðal þess sem þau Eydís Helga Pétursdóttir og Björgvin Logi Sveinsson festu kaup á á fyrstu átta mánuðum ársins 2020. Já og svo slatti af útivistarfötum úr Icewear, starfsmenn sjúkrahússins fengu nefnilega afslátt. 
03.01.2021 - 14:02
Útvarp RÚV flutt á Úlfarsfell eftir 90 ár á Vatnsenda
Útvarpsrásum Ríkisútvarpsins verður framvegis útvarpað frá Úlfarsfelli, eftir að slökkt verður á útvarpssendum á Vatnsenda á næstu dögum í fyrsta sinn í 90 ár. Þar rís íbúðabyggð og útvarpsendarnir víkja fyrir henni.
14.12.2020 - 17:07
Heimskviður
Engum borgið fyrr en öllum er borgið
Um fátt annað er talað þessa dagana en bóluefni gegn COVID-19. Bóluefnið er líklega eina raunhæfa leiðin úr úr faraldrinum sem hefur haft áhrif á líf nær allra jarðarbúa á árinu. Um tvö hundruð bóluefni hafa verið í þróun og í haust fóru að berast fréttir af því að nokkur hefðu gefið góða raun. Sums staðar er annað hvort byrjað að bólusetja eða þá að slíkt ferli er á næsta leyti. En hvernig verður staða fátækustu ríkja heims í kapphlaupinu um bóluefnin?
Viðtal
„Fátækt er fyrst og fremst valdaleysi“
„Fátækt er fyrst og fremst valdaleysi. Ekki skorturinn á peningum heldur valdaleysi. Þú ert svo valdalaus í þínu lífi. Og samfélagið ýtir þér út í horn,” segir Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir sem starfar fyrir Pepp, samtök fólks um fátækt.
04.12.2020 - 08:49
Nýr fréttaskýringaþáttur og breytingar á hlutverki þula
Nýr fréttaskýringaþáttur hefur brátt göngu sína á Rás 1 og verður á dagskrá í hádeginu alla virka daga. Skerpt hefur verið á hlutverkum þula á rásinni, meðal annars til að skilja að lestur dagskrár og auglýsinga.
17.11.2020 - 11:31
Ertu til í að skrúfa upp í fónógrafinum?
Í tilefni dags íslenskrar tungu, sem er á morgun, rifjum við upp þátt Orðs af orði frá því fyrr á árinu. Fjallað var um smíði nýrra orða yfir ýmsa tækni til að spila tónlist, allt frá hljóðrita og málvél til kassettu, hljóðstokks og gettóblasters. Þá kemur einnig við sögu tónlistarveitan Spotify, tilurð þeirrar nafngiftar og ýmislegt fleira. Guðrún Línberg Guðjónsdóttir og Kristján Friðbjörn Sigurðarson höfðu umsjón með þættinum.
„Við erum Gísli Marteinn barnanna“
Jakob Birgisson og Snorri Másson eru fræðarar verkefnis Árnastofnunar sem kallast Handritin til barnanna. Til stóð að Jakob og Snorri heimsæktu rúmlega fimmtíu skóla á landinu og fylgdu verkefninu eftir. Skólarnir urðu þó heldur færri vegna samkomutakmarkana og reglna í samfélaginu, vegna farsóttarinnar sem nú geisar.
Heimskviður
Útrýming á menningu heillar þjóðar
Kínversk stjórnvöld eru sökuð um að reyna að eyða menningu Úígúra þar í landi og að hafa í því skyni lokað eina milljón manns inni í fangabúðum. Þar er fólk neytt til að láta af trú sinni, læra að tala kínversku, og er refsað fyrir að eignast mörg börn. Þá eru einnig dæmi um að eftir vistina þar sé fólk sent í þrælkunarvinnu í verksmiðjum.
14.11.2020 - 07:01
Handritin til barnanna og börnin til handritanna
Í kjallara Árnagarðs, í sérstakri handritageymslu, leynist mikill fjársjóður í formi skinnhandrita frá miðöldum. Í vor er hálf öld frá því fyrstu handritin komu heim frá Danmörku eftir áratuga samningaviðræður Dana og Íslendinga. Tímamótunum er meðal annars fagnað með því að miðla handritafróðleik til grunnskólabarna og með verðlaunahátíð 21. apríl þegar 50 ár eru, upp á dag, síðan Íslendingar tóku á móti Konungsbók eddukvæða og Flateyjarbók á hafnarbakkanum í Reykjavík.
Mynd með færslu
Í BEINNI
Bilun í Skálafelli truflaði útsendingar Rásar 1 og 2
Vegna bilunar í útsendingu Rásar 1 og Rásar 2 frá Skálafelli heyrðust ekki útvarpsrásirnar víða á Suðvestur- og Vesturlandi. Bilunin hafði áhrif á aðra senda sem miðla útvarpsrásunum áfram til hlustenda.
27.10.2020 - 09:47
Víðsjá
Beethoven getur kennt okkur dirfsku og þor
Beethoven - byltingarmaður tónlistarinnar, er heiti á nýjum útvarpsþáttum sem hefjast á Rás 1 á morgun, laugardag. Þar segir tónlistarfræðingurinn Árni Heimir Ingólfsson frá lífshlaupi og list Ludwigs van Beethoven en í ár eru 250 ár frá fæðingu tónskáldsins.
Heimskviður
Ræðan sem ýtti af stað annarri #metoo-bylgju
Önnur #metoo-bylgja ríður nú yfir Danmörku. Á annað þúsund konur í fjölmiðlum þar í landi lýsa yfir stuningi við nýlega frásögn Sofie Linde af áreitni og misrétti í starfi sínu. Allir virðast sammála um að kynbundið misrétti og áreitni eigi ekki að viðgangast í Danmörku en það virðist hægara sagt en gert að uppræta það.
22.09.2020 - 07:00
Heimskviður
Drepin vegna starfa sinna
Í vikunni hófust í París réttarhöld yfir mönnum sem sakaðir eru um aðild að skotárás á ritstjórnarskrifstofu franska blaðsins Charlie Hebdo fyrir fimm árum. Þau ellefu sem voru myrt í vinnunni þennan janúardag í París eru ekki einu blaðamennirnir sem ekki fá að snúa aftur heim eftir vinnu. Bara í ár hafa 17 fréttamenn látist vegna vinnu sinnar, meirihluti þeirra var myrtur.
05.09.2020 - 07:30
Útvarpsútsendingar lágu niðri
Útvarpsútsendingar Rásar 1 og Rásar 2 lágu niðri í gegnum stuttbylgju frá því upp úr miðnætti þar til rétt fyrir klukkan eitt í nótt. Bilunin átti við um höfuðborgarsvæðið, og mögulega stærra svæði. Strengur rofnaði í viðhaldsvinnu,og af einhverjum sökum fór varaaflskerfi ekki í gang. Útsendingar ættu að vera komnar í lag.
03.07.2020 - 00:56
 · Rás 1 · Rás 2
Heimskviður
Þúsundum kínverskra barna rænt ár hvert
Fjölmiðlar í Kína, og víðar, fylgdust í síðustu viku með langþráðum endurfundum ungs manns og foreldra hans. Þau höfðu ekki hist í 32 ár eða frá því að syninum var rænt þegar hann var tveggja ára. Þúsundum barna er rænt á hverju ári í Kína, og þau ganga kaupum og sölum.
27.05.2020 - 08:00
Erlent · Asía · Rás 1 · Kína
Skemmtiferð Vals og Víkings til Þýskalands nasismans
Hvenær er óhætt að leggja af stað? Það er spurningin sem hefur brunnið á okkur öllum undanfarnar vikur. Haustið 1939 lögðu ekki heldur margir í skemmtiferð til Þýskalands. Blöðin voru full af fréttum af yfirvofandi átökum í Evrópu og stríðsæsingi nýrra valdhafa í Berlín. Það stöðvaði þó ekki úrvalslið knattspyrnumanna úr Val og Víkingi í að sigla í fangið á heimstyrjöldinni.
21.05.2020 - 10:46