Færslur: Geðheilbrigðismál

Leggja til heildstæða athugun á starfsemi Arnarholts
Borgarstjórn ætlar að beina því formlega til forsætisráðherra að gerð verði heildstæð athugun á vistheimilinu Arnarholti og öðrum sambærilegum heimilum. Tillaga þess efnis verður lögð fram á fundi borgarstjórnar í dag. Borgarstjóri segir að aðalatriðið sé að málið verði upplýst og að réttar ályktanir verði dregnar.
Geðhjálp hlýtur styrk minningarjóðs Gunnars Thoroddsen
Héðinn Unnsteinsson formaður Geðhjálpar tók við hálfrar milljón króna styrk úr minningarsjóði Gunnars Thoroddsen í gær. Fámenni var við athöfnina í Ráðhúsi Reykjavíkur.
31.12.2020 - 04:32
Engir sálfræðingar í transteymi BUGLS síðan í fyrra
Engir sálfræðingar hafa fengist til starfa í transteymi barna- og unglingageðdeildar Landspítala, BUGL, þrátt fyrir ítrekaðar auglýsingar á þessu ári. Hefur teymið ekki verið fullmannað síðan sérhæfðir starfsmenn deildarinnar, sem störfuðu innan teymisins, hættu þar störfum 2019.
Myndskeið
Við erum að komast út úr þessari bylgju
Smitstuðullinn, hversu marga hver og einn smitar, er nú lægri en 0,6. Þetta sagði Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir á upplýsingafundi Almannavarna og embættis landlæknis í morgun. Hann sagði ljóst að við værum að komast út úr þessari bylgju faraldursins. Á fundinum kynnti Unnur Anna Valdimarsdóttir, prófessor við læknadeild Háskóla Íslands, frumniðurstöður rannsóknarinnar Líðan þjóðar á tímum COVID. Þær sýna að vísbendingar eru um neikvæð áhrif faraldursins á geðheilsu fólks.
„Eðlilegt að finna fyrir vanlíðan í faraldrinum“
Heilbrigðisyfirvöld víða um heim vara við sjúkdómsvæðingu vanlíðanar vegna kórónuveirufaraldursins og aukinni notkun geðlyfja.  Auður Axelsdóttir, framkvæmdastjóri Hugarafls,segir eðlilegt að finna fyrir vanlíðan í kórónuveirufaraldrinum og segir fréttir af aukinni notkun þunglyndislyfja ekki koma á óvart. Búast megi við að hún eigi eftir að aukast enn frekar.
Myndum ekki láta beinbrotinn bíða lengi eftir greiningu
Við myndum aldrei láta einstakling bíða í eitt til eitt og hálft ár til að athuga hvot hann væri beinbrotinn. Við eigum heldur ekki að bjóða ungu fólki upp á slíkan biðtíma eftir greiningu á sálrænum vanda. Þetta sagði Bóas Valdórsson sálfræðingur í Menntaskólanum við Hamrahlíð á þingi heilbrigðisráðherra um framtíðarsýn í geðheilbrigðismálum í morgun. Hann sagði að hér á landi væri notast við úrelt tæki til að mæla þroska og geðheilsu fólks.
Mannlegi þátturinn
Fjarmeðferð fyrir ungt fólk með geðrof á byrjunarstigi
Eitt hundrað og tíu manns sækja þjónustu í Laugarásnum þar sem Landspítalinn rekur deild fyrir ungt fólk með geðrofssjúkdóm á byrjunarstigi. Sandra Sif Gunnarsdóttir, hjúkrunarfræðingur og aðstoðardeildarstjóri á deildinni, segir að tekist hafi að halda starfseminni gangandi þrátt fyrir farsóttina með því að nota fjarviðtöl og fjarmeðferðir. 
Myndskeið
Ábendingum um þvinganir og frelsissviptingu fjölgar
Alvarlegum ábendingum til Geðhjálpar um þvinganir og frelsissviptingu hefur fjölgað að undanförnu. Starfsfólk á stofnunum er meðal þeirra sem benda á misbresti. Framkvæmdastjóri Geðhjálpar segir líklegt að einhver mál verði send til rannsóknar hjá embætti Landlæknis.
Þurfa að ákveða fjölda heimila og fjölda ára í rannsókn
Ákveða þarf hversu mörg vistheimili á að skoða og yfir hversu langan tíma slík rannsókn myndi ná, segir formaður velferðarnefndar Alþingis. Nefndin ætlar að kalla eftir upplýsingum frá forsætisráðuneytinu áður en ákvörðun verður tekin.
Myndskeið
„Mér fannst það mjög kuldalegt og nöturlegt“
Það var bæði nöturlegt og kuldalegt að sjá fólk læst inni í einangrun í Arnarholti, segir fyrrverandi starfsmaður þar. Hún segir að málefni heimilisins brenni enn þann dag í dag á þeim starfsmönnum sem þar unnu. Þeir hafi reynt að vekja athygli á slæmum aðbúnaði á heimilinu á sínum tíma, án árangurs.
Starfsmenn kröfðust brottvikningar árið 1983
Allt virðist hafa logað í illdeilum á vistheimilinu Arnarholti árið 1983, tólf árum eftir að geðdeild Borgarspítalans tók heimilið yfir. Nítján þáverandi og fyrrverandi starfsmenn á heimilinu skrifuðu undir undirskriftalista það sama ár, þar sem þess var krafist af Borgarspítalanum að starfsmanni á heimilinu yrði vikið úr starfi „vegna mikillar óánægju fyrr og síðar“. Viðtöl við starfsmenn voru tekin í kjölfarið. Borgarskjalasafn hefur hafnað beiðni fréttastofu um aðgang að viðtölunum.
Vill að forsætisráðuneytið kanni aðbúnað á vistheimilum
Ólafur Þór Gunnarsson þingmaður Vinstri grænna og fyrsti varaformaður velferðarnefndar Alþingis telur eðlilegt að forsætisráðuneytið fari með rannsókn á aðbúnaði á vistheimilum vegna umfangs og reynslu ráðuneytisins af sambærilegum verkefnum.
Einhuga um að ráðast í rannsókn á Arnarholti
Velferðarnefnd Alþingis er einhuga um að ráðist verði í rannsókn á aðbúnaði í Arnarholti og á öðrum vistheimilum. Skiptar skoðanir eru hins vegar um hvort sérstök rannsóknarnefnd Alþingis eigi að skoða málið, eða nefnd á vegum forsætisráðuneytisins.
Myndskeið
Þarf að skoða Arnarholt og fleiri staði í þaula
Mikilvægt er að komast til botns í hvað gerðist í Arnarholti og víðar, segir heilbrigðisráðherra. Frásagnir af þeirri meðferð sem vistmenn í Arnarholti sættu séu hræðilegar og átakanlegar. Ráðherra segist ætla að beita sér eins og henni sé unnt til að allt verði dregið fram í dagsljósið. 
Fréttaskýring
„Æskilegast að hér færi fram opinber rannsókn“
Einhverjir borgarfulltrúar í borgarstjórn Reykjavíkur voru á þeirri skoðun að skipa ætti opinbera rannsóknarnefnd til þess að kanna aðbúnað á vistheimilinu Arnarholti árið 1971. Þetta kom fram í umræðum í borgarstjórn sem fóru fram á lokuðum fundum í júlí sama ár. Borgarfulltrúarnir fengu aðgang að vitnaleiðslum yfir starfsmönnum heimilisins. Mikil samstaða var um það innan borgarstjórnar, að fela Borgarspítalanum rekstur heimilsins.
Aflétta trúnaði af gögnum um Arnarholt
Borgarskjalavörður hefur í samráði við borgarlögmann aflétt trúnaði af umræðum um vistheimilið Arnarholt í borgarstjórn árið 1971. Borgarlögmaður telur að lagaskylda um aðgengi almennings að gögnunum vegi þyngra en fyrirvari um trúnað. Fólk sem átti ættingja í Arnarholti hefur leitað til borgarskjalasafns, í þeirri von að eitthvað sé til í fórum safnsins um mál ættingjanna.
Myndskeið
Krefjast óháðrar rannsóknar 80 ár aftur í tímann
Geðhjálp og Landssamtökin Þroskahjálp hafa farið formlega fram á það við Alþingi að fram fari óháð rannsókn á aðbúnaði fatlaðs fólks og fólks með geðrænan vanda síðastliðin 80 ár. Tilefnið er fréttaflutningur af málefnum Arnarholts. Fjöldi fólks hefur haft samband við samtökin í kjölfar umfjöllunarinnar.
Myndskeið
Forstöðumaður Arnarholts: „Ósóminn er varinn ofan frá“
Forstöðumaðurinn í Arnarholti sagði að mikill „sori“ hefði átt sér stað á heimilinu, í bréfi sem hann sendi Borgarspítalanum árið 1984. Hann varpaði ábyrgð meðal annars á yfirhjúkrunarmanninn og sagði að ósóminn væri „varinn ofan frá“. Þá gagnrýndi hann harðlega nefndina sem komst að þeirri niðurstöðu að ekkert þyrfti að gera í Arnarholti. Hann sagði að málið væri rannsóknarefni og spáði að það yrði blaðamál.
18 sjálfsvíg skráð fyrstu sex mánuði ársins
18 sjálfsvíg voru skráð í dánarmeinaskrá embættis landlæknis fyrstu sex mánuði þessa árs. Um var að ræða 15 karla og þrjár konur. Þetta er svipaður fjöldi og að meðaltali fyrri helming ársins undanfarin tíu ár, eða um fimm á hverja 100.000 íbúa.
Auðskilið mál
Ill meðferð á fólki á Arnarholti kemur upp á yfirborðið
Farið var illa með fólk sem dvaldi á vistheimilinu Arnarholti allt til ársins 1971. Það var til dæmis látið vera í einangrun í litlum fangaklefa í margar vikur.
Myndskeið
Bannað að heimsækja Arnarholt eftir svarta skýrslu
Sjálfboðaliðahreyfing ungs fólks á sviði geðheilbrigðismála skrifaði svarta skýrslu um aðbúnað í Arnarholti árið 1969. Skýrslan barst stjórnendum í Arnarholti, sem í kjölfarið bönnuðu hópnum að heimsækja vistheimilið. Skýrslan var aldrei gerð opinber.
Óska eftir upplýsingum um Arnarholtsmálið og leyndina
„Það sem sjokkerar mig mest er að rannsóknin hafi átt sér stað og hafi verið sett ofan í skúffu og verið þar í fimmtíu ár,“ segir Helga Vala Helgadóttir, formaður velferðarnefndar Alþingis, um frásagnir starfsfólks Arnarholts um hryllilega meðferð á þeim sem þar dvöldu fyrir árið 1971. Fréttastofa hefur fjallað ítarlega um málið í sjónvarpsfréttum í kvöld og í gærkvöld.
11.11.2020 - 21:16
Kastljós
„Þetta er bara algjör hryllingur“
„Maður er alveg sleginn eftir að hafa heyrt þessar fréttir og séð og lesið þessi skjöl,“ segir Héðinn Unnsteinsson, formaður Geðhjálpar, um frásagnir starfsfólks í Arnarholti sem fjallað var um í fréttum RÚV í kvöld og í gærkvöld. Héðinn var gestur Einars Þorsteinssonar í Kastljósi í kvöld.
11.11.2020 - 20:39
Myndskeið
Ætla að krefjast rannsóknar: „Svakalegar upplýsingar“
Vitnaleiðslur starfsfólks í Arnarholti verða nýttar til þess að krefjast þess að farið verði í allsherjarrannsókn á vistun fatlaðs fólks hér á landi, segir formaður Þroskahjálpar. Hún segir að upplýsingarnar sem komi fram í vitnaleiðslunum séu svakalegar, en fullyrðir að það sem átti sér stað í Arnarholti hafi einnig átt sér stað á öðrum vistheimilum. Gögn málsins fundust í skjalasafni Reykjavíkurborgar í dag, en trúnaður ríkir um þau í heila öld.
Viðtal
Ætla að skoða Arnarholt: „Alveg skelfilegar lýsingar“
Lýsingar starfsfólks í Arnarholti eru skelfilegar og nístandi, segir Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri í Reykjavík. Hann segir að farið verði yfir málið og nauðsynlegt sé að kanna hvort rannsaka þurfi aðbúnað á fleiri vistheimilum. Ráðast verði í slíka skoðun, jafnvel þótt það geti reynst sársaukafullt.