Færslur: Fornleifarannsóknir

Trjáhringir renna stoðum undir Íslendingasögur
Nýjar rannsóknir á fornminjum á Nýfundnalandi í Kanada benda til þess að norrænir menn hafi sest að vestanhafs fyrir þúsund árum. Aldursgreining á trjáhringjum leiðir þetta í ljós að sögn fréttastofu CNN.
Maðurinn hefur gætt sér á gráðosti og bjór í 2.700 ár
Osta- og bjórgerð er samofin evrópskri menningu langt aftur í aldir. En nú hafa vísindamenn leitt í ljós að hún nái lengra aftur en talið hefur verið. Menn hafi þegar verið farnir að beita gerjun til að framleiða gráðost og bjór fyrir 2.700 árum.
13.10.2021 - 18:31
Smá skref reynast stór fyrir sögu Norður-Ameríku
Steingerð fótspor sem talin eru frá um 23 þúsund árum eru elstu merki sem til eru um ferðir manna í Norður-Ameríku. Fótsporin fundust í eyðimörkinni í Nýju-Mexíkó í Bandaríkjunum, og benda til þess að menn hafi gengið um álfuna löngu fyrir lok síðustu ísaldar.
Sjónvarpsfrétt
„Með merkilegri fundum síðari ára í fornleifafræðinni“
Gullhringur og höfuðfat eru meðal muna sem fundist hafa við uppgröft á rústum Þingeyraklausturs í vikunni. Prófessor í fornleifafræði segir fundinn vera með þeim merkilegri á síðari árum.
Uppgötvuðu tvær risaeðlutegundir í Kína
Tvær risavaxnar, áður óuppgötvaðar risaeðlutegundir voru meðal steingervinga sem fundust í norðvestanverðu Kína. Vísindamenn frá kínversku vísindaakademíunni og þjóðminjasafni Brasilíu telja annað dýrið hafa verið yfir 20 metra langt og hitt um 17 metrar. Steingervingarnir eru meðal þeirra fyrstu sem fundist hafa af forsögulegum hryggdýrum í Kína.
13.08.2021 - 06:57
Bein finnast í Ísrael af áður óþekktum frummanni
Ísraelskir vísindamenn sögðust í gær hafa fundið bein sem tilheyrðu „nýrri tegund af frummanni“ sem ekki hefði áður verið vitað af og varpaði nýju ljósi á þróun mannkyns.
Landinn
Krakkar feta sig áfram í fornleifauppgreftri
Fornleifaskóli unga fólksins hefur verið starfræktur frá 2018 eða frá því að uppgröftur þar hófst í Odda. Hann er ætlaður krökkum í 7. bekk í grunnskólunum í Rangárþingi, bæði til að kynna þeim aðferðir fornleifafræðinnar og sögu sveitarinnar og þá sérstaklega Odda.
Kennsl borin á einn leiðangursmanna Franklins
Vísindamönnum hefur tekist að bera kennsl á líkamsleifar eins leiðangurssmanna úr Franklin-leiðangrinum svonefnda. Leiðangurinn endaði með ósköpum um miðja nítjándu öld, og er fátt vitað um afdrif leiðangursmanna. 
07.05.2021 - 06:48
Brýnt að bjarga minjum á Siglunesi undan ágangi sjávar
Vernda þarf órannsakaðar mannvistarleifar á Siglunesi fyrir ágangi sjávar. Það verði gert með því að byggja sjóvarnargarð á nesinu, milli Siglufjarðar og Héðinsfjarðar.
Fornleifar fundust í Hrunamannahreppi
Fornminjar hafa fundist við bæinn Gröf í Hrunamannahreppi. Talið er að þær séu frá landnámsöld. Gera þarf breytingar á uppbyggingu íbúðahverfis vegna þessa.
Segir gylltu borgina í Egyptalandi fundna
Nýlega uppgötvuð forn-egypsk borg þykir einhver merkilegasti fornleifafundur í landinu síðan grafhýsi Tutankhamuns fannst. Borgin er sögð frá gullaldarárum faraóa, fyrir um 3.000 árum.
11.04.2021 - 04:52
Forn biblíuhandrit fundust í Ísrael
Tilkynnt var í Ísrael í morgun að bútar úr bókrollu hefðu fundist við forneifarannsóknir. Rollurnar eru sagðar innihalda tvö þúsund ára gamla Biblíutexta á grísku úr skrifum minni spámannanna tólf.
16.03.2021 - 08:09
Fornleifafundur varpar ljósi á tíma Nýja ríkisins
Fornleifa- og ferðamálaráðuneyti Egyptalands tilkynnti í dag um merkan fornleifafund í greftrunarsvæði við Saqqara suður af Kaíró. Auk verðmætra muna fundust meira en fimmtíu skreyttar trékistur á tíu til tólf metra dýpi.
16.01.2021 - 20:06
Friðlýsing fornbýla í Þjórsárdal verndar sögu dalsins
Lilja Alfreðsdóttir staðfesti í dag sem eina heild friðlýsingu minja 22 fornbýla í Þjórsárdal.
Mjög stór miðaldaskáli finnst á Hrafnseyri
Drónamyndatökur og notkun hitamyndavélar í dróna leiddu í ljós mikið af minjum sem ekki var vitað um í Arnarfirði á Vestfjörðum. Sömuleiðis hafa fundist minjar sem getið var í heimildum en staðsetning hafði verið nokkuð á huldu.
Álframleiðandi þarf að biðja frumbyggja afsökunar
Framkvæmdastjóri Rio Tinto, eins stærsta álframleiðanda heims, Jean-Sebastien Jacques verður af 3,5 milljóna Bandaríkjadala bónusgreiðslu. Svipað á við um aðra háttsetta starfsmenn fyrirtækisins.
24.08.2020 - 03:48
Myndskeið
Rannsaka ritmenningu og bókagerð Þingeyraklausturs
Bútur af bókaleðri, innsiglishringur og borði með ævafornu letri er meðal þess sem fundist hefur í fornleifarannsóknum í rústum Þingeyraklausturs. Þar á að rannsaka þá miklu ritmenningu og bókagerð sem fram fór í klaustrinu.
Menn áttu ekki þátt í útdauða loðinna nashyrninga
Loðnir, tveggja tonna þungir, brúnir nashyrningar flökkuðu forðum um norð-austanverða Síberíu. Fyrir fjórtán þúsund árum hurfu þeir svo með dularfullum hætti. Mannkynið lá lengi undir grun vísindamanna um að hafa valdið útdauða nashyrninganna.
13.08.2020 - 18:15
Ráðgátan um upprunastað jötunsteinanna leyst
Breskir vísindamenn telja sig hafa komist að því hvaðan jötunsteinar Stonehenge voru upphaflega sóttir. Stonehenge er ævafornt mannvirki í suðvesturhluta Englands. Talið er að bygging þess hafi hafist fyrir um 5000 árum.
30.07.2020 - 00:05
Mynd með færslu
Tólf þúsund ára náma í neðansjávarhelli í Mexíkó
Vísindamenn í Mexíkó birtu á föstudag niðurstöður margra mánaða rannsókna á neðansjávarhellum, þar sem áður var okkurnáma. Samkvæmt niðurstöðunum hófst námuvinnsla fyrir um tólf þúsund árum, um það leyti sem mannkynið dreifði sér um álfuna. 
05.07.2020 - 06:44
Útlínur rómverskrar borgar fundnar án uppgraftar
Vísindamenn notuðu fjórhjól, ratsjár og gervihnetti til þess að greina útlínur fornrar rómverskrar borgar í dalnum þar sem áin Tíber rennur norður af Róm. Borgin Falerii Novi hefur legið neðanjarðar síðustu 1300 ár. 
09.06.2020 - 03:30
Stærsta þekkta mannvirki Maya fannst í Mexíkó
Fornleifafræðingar fundu nýverið stærsta og elsta mannvirki sem byggt var á tímum Maya, svo vitað sé. Risastór ferhyrndur flötur á upphækkun fannst í Tabasco-fylki Mexíkó. Talið er að hann hafi verið reistur á milli áranna 1000 og 800 fyrir okkar tímatal. 
04.06.2020 - 04:48
1700 ára gamalt borðspil finnst í Noregi
Norskir fornleifafræðingar hafa uppgötvað peð og teninga úr sautján hundruð ára gömlu borðspili á Hörðalandi í Vestur-Noregi. Fundurinn er talinn geta gefið góða vísbendingu um norskt samfélag á járnöld.
03.05.2020 - 12:57
Rómverjar mögulega þeir fyrstu til að endurvinna
Fornminjar sem fundist hafa við ítölsku borgina Pompeii benda til þess að Rómverjar til forna hafi flokkað rusl sitt og endurunnið úrgang.
26.04.2020 - 16:45
Loðfílatönn fannst við uppgröft á miðaldabæ
Yfirvöld í Bæjaralandi greindu frá því á föstudagskvöld að fornleifafræðingar hafi óvænt grafið upp stærðar skögultönn úr loðfíl. Tönnin fannst við uppgröft skammt frá borginni Regensburg, þar sem fornleifafræðingar leituðu rústa bæjar frá 15. öld. Gertrud Rössner, yfirmaður spendýradeildar jarð- og steingervingafræðistofnunar Bæjaralands, sagði fundinn ótrúlegan. Tönnin sé einstaklega heilleg og algjör heppni að hún hafi fundist.
29.03.2020 - 06:46