Norður Ameríka

Fjöldamótmæli vegna úrskurðar hæstaréttar halda áfram
Mótmæli vegna ógildingar hæstaréttar á tímamótadómi sem tryggði bandarískum konum rétt til að ráða eigin líkama fyrir tæpri hálfri öld héldu áfram víðs vegar um Bandaríkin í gær. Búist er við að þeim verði fram haldið í dag.
Apabólan kallar ekki (enn) á alþjóðlegt neyðarástand
Apabóla, veirusótt sem geisað hefur víða í Afríku um áratugaskeið og skaut nýverið upp kollinum í Evrópu og Norður-Ameríku, flokkast ekki sem heimsfaraldur eða neyðarástand á alþjóðavísu, enn sem komið er. Þetta kom fram á fréttafundi stjórnenda Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar í Genf á laugardag.
Bandaríkin
Þegar búið að banna þungunarrof í sjö ríkjum
Að minnsta kosti sjö ríki Bandaríkjanna hafa ýmist þegar innleitt eða lagt drög að því að innleiða mun strangari skilyrði fyrir þungunarrofi en nú gilda, eftir að hæstiréttur þar í landi ógilti nær hálfrar aldar gamlan úrskurð dómstólsins sem tryggði rétt kvenna til þungunarrofs.
Sjónvarpsfrétt
Óttast að gögn um blæðingar verði notuð gegn konum
Nokkuð er um að konur í Bandaríkjunum séu hvattar til að eyða blæðingasmáforritum og gæta betur að stafrænu fótspori sínu á internetinu, eftir ákvörðun hæstaréttar í gær. Hætta sé á því að upplýsingum um tíðahring þeirra og kynheilsu sé safnað og þær notaðar gegn þeim.
Vikulokin
„Við erum að snúa til baka“
Baldur Þórhallsson prófessor í stjórnmálafræði, segir algjöra pattstöðu í bandarísku stjórnkerfi helstu ástæðu þess að réttindamál einstaklinga fá ekki eðlilega afgreiðslu á vettvangi stjórnmálanna.  
Kalifornía styrkir rétt kvenna til þungunarrofs
Allmörg ríki Bandaríkjanna hafa ýmist þegar innleitt eða lagt drög að því að innleiða mun strangari skilyrði fyrir þungunarrofi en nú gilda, eftir að hæstiréttur þar í landi ógilti nær hálfrar aldar gamlan úrskurð dómstólsins sem tryggði rétt kvenna til að ráða eigin líkama og þar með rétt þeirra til þungunarrofs. Í Kaliforníu hafa stjórnvöld brugðist við úrskurði hæstaréttar með því að stíga skref í hina áttina og styrkja rétt kvenna til þungunarrofs enn frekar með lagasetningu og fjárveitingu.
Milljónir glatað frelsinu til að stjórna eigin líkama
Guðni Th. Jóhannesson forseti Íslands, birti fyrir stundu færslu á Twitter þar sem hann bregst við úrskrurði Hæstaréttar Bandaríkjanna um að fella úr gildi réttindi kvenna til þungunarrofs.
Hæstiréttur fellir réttinn til þungunarrofs úr gildi
Hæstiréttur Bandaríkjanna felldi í dag úr gildi niðurstöðu í dómsmáli frá árinu 1973 sem tryggði rétt landsmanna til þungunarrofs. Samstundis tóku ný lög gildi í þrettán ríkjum landsins sem banna þungunarrof og búist er við að fjöldi ríkja til viðbótar geri slíkt hið sama á næstunni.
24.06.2022 - 14:35
Hæstiréttur Bandaríkjanna
Bannað að banna fólki að bera byssur á almannafæri
Hæstiréttur Bandaríkjanna komst í gær að þeirri niðurstöðu að rúmlega aldargömul löggjöf í New York-ríki, sem takmarkar heimildir fólks til að bera skotvopn á almannafæri, stangist á við annan viðauka stjórnarskrárinnar. Úrskurðurinn setur svipaða löggjöf í öðrum ríkjum Bandaríkjanna í uppnám og er mikið högg fyrir þau öfl sem vinna að því að draga úr byssuofbeldi þar í landi.
Enoksen hættir formennsku
Hans Enoksen, einn stofnenda grænlenska stjórnmálaflokksins Naleraq og formaður hans frá upphafi, hefur látið af formennsku í flokknum. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu sem flokkurinn sendi frá sér á í byrjun vikunnar. Eftirmaður hans verður valinn á aukaaðalfundi flokksins á laugardag.
23.06.2022 - 05:54
Sex fórust í þyrluslysi í Vestur-Virginíu
Sex manns fórust þegar þyrla hrapaði í sunnanverðri Vestur Virginíu í Bandaríkjunum á miðvikudag. Greint er frá þessu í fjölmiðlum vestra. Haft er eftir Sonyu Porter, starfandi framkvæmdastjóra almannavarna í Logan-sýslu, þar sem þyrlan hrapaði, að sex hafi verið um borð og enginn komist lífs af.
23.06.2022 - 03:02
Yfirmaður skólalögreglu í Uvalde látinn fara
Yfirmaður skólalögreglu í Uvalde-skólaumdæmi í Texas, sem bar ábyrgð á löggæslu og viðbrögðum lögreglu við mannskæðri árás á grunnskóla í bænum í maí, hefur verið leystur frá störfum. Yfirstjórn lögreglunnar greindi frá þessu í gær, miðvikudag, daginn eftir að yfirmaður almannavarna í Texas sagði viðbrögð lögreglu hafa verið kolröng og sakaði yfirmann lögregluliðsins, Pete Arrendo, um að hafa metið líf lögreglumannanna meira en barnanna sem þeir áttu að vernda.
Sjónvarpsfrétt
Þora varla út úr húsi eftir ásakanir Trumps og Giuliani
Mæðgur sem störfuðu við forsetakosningarnar í Bandaríkjunum 2020 segjast varla hafa getað farið út úr húsi eftir að Donald Trump þáverandi forseti og lögmaður hans nafngreindi þær og sakaði þær um kosningasvindl. Þetta kom fram í fjórðu vitnaleiðslum þingnefndar sem rannsakar árásina á þinghúsið í Bandaríkjunum sjötta janúar í fyrra.
22.06.2022 - 22:18
Hótuðu þeim sem neituðu að brjóta gegn stjórnarskránni
Embættismenn og starfsmenn kosningayfirvalda í nokkrum ríkjum Bandaríkjanna báru í gær vitni fyrir rannsóknarnefnd Bandaríkjaþings, sem hefur árásina á þinghúsið hinn 6. janúar 2021 til skoðunar. Þeir lýstu því hvernig Donald Trump, þáverandi forseti, og nánir samstarfsmenn hans og fylgjendur hafi þrýst á þá um að snúa úrslitum kosninganna Trump í vil um nokkurra vikna skeið í aðdraganda atburðanna við þinghúsið og hótuðu þeim öllu illu þegar þau fóru ekki að vilja þeirra.
Bayer mistókst að stöðva málsóknir vegna Roundup
Hæstiréttur Bandaríkjanna hafnaði í gær kröfu efnaframleiðandans Bayer um að ógilda dóm sem gerir fyrirtækinu að greiða krabbameinssjúklingi milljónir Bandaríkjadala í skaðabætur. Hefði dómstóllinn dæmt Bayer í hag, hefði það þýtt að þúsundir málsókna á hendur fyrirtækinu vegna illgresiseyðisins Roundup væru runnar út í sandinn.
Lögregla í Uvalde brást algjörlega
Lögreglan í Uvalde brást algjörlega, þegar nítján skólabörn og tveir kennarar voru myrt þar fyrir tæpum mánuði. Þetta sagði yfirmaður almannavarna í Texas í dag, frammi fyrir þingnefnd sem rannsakar voðaverkið og viðbrögð lögreglu.
21.06.2022 - 22:36
Uvalde
Þungvopnuð lögregla tvístígandi í 58 mínútur
Fjölmiðlar í Bandaríkjunum hafa birt fyrstu myndirnar sem sýna lögreglumenn athafna sig inni í grunnskólanum í Uvalde í Texas, á meðan byssumaður gekk þar laus. Þær sýna að lögregla var komin inn í skólann fyrr en talið var og bar öflugri vopn en greint hafði verið frá, þar á meðal riffla og óeirðaskildi.
Heimsglugginn
Heimsglugginn: Norður-Írland, Skotland og Hans-eyja
Breska stjórnin kynnti á mánudaginn frumvarp um einhliða breytingar á Norður-Írlandsákvæði útgöngusamnings Breta úr Evrópusambandinu. Ráðamenn ESB segja ákvæði frumvarpsins brot á samningnum og þar með alþjóðalögum. Sambandið hefur því ákveðið að draga Breta fyrir dóm. Þetta var meðal þess sem Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir ræddu í Heimsglugganum á Morgunvakt Rásar-1 við Boga Ágústsson.
Bandaríkin: Mesta hækkun stýrivaxta í 30 ár
Seðlabanki Bandaríkjanna, Federal Reserve Bank, tilkynnti í dag um mestu hækkun stýrivaxta í tæp þrjátíu ár, um 0,75 prósentustig. Ekki síðan í nóvember 1994, hefur bankinn hækkað vextina svo skarpt.
Fresta vitnaleiðslum vegna árásarinnar á þinghúsið
Rannsóknarnefnd Bandaríkjaþings, sem fer í saumana á árásinni á þinghúsið 6. janúar 2021, aðdraganda hennar og eftirmála, frestaði í gærkvöld þriðju, opinberu vitnaleiðslunni í málinu, sem fara átti fram í dag, miðvikudag. Þingkonan Zoe Lofgren, sem á sæti í nefndinni, greindi frá þessu í viðtali við bandarísku fréttastöðina MSNBC.
Enn ríkir neyðarástand í Yellowstone
Neyðarástand ríkir enn í Yellowstoneþjóðgarðinum í norðvestanverðum Bandaríkjunum, þar sem úrhellisrigning hefur valdið miklum vatnavöxtum, flóðum og skriðum síðustu daga. Garðinum var lokað í fyrradag vegna hamfaranna. Er það í fyrsta skipti í 34 ár sem öllum garðinum er lokað vegna náttúruvár, en 1988 var honum lokað vegna þurrka og skógarelda.
15.06.2022 - 02:36
Sjónvarpsfrétt
Söngkonan Lizzo breytir niðrandi lagatexta
Aðdáendur bandarísku söngkonunnar Lizzo fagna því að hún hafi tekið vel í gagnrýni og breytt texta í nýútkomnu lagi sem þótti niðrandi.
14.06.2022 - 22:20
Kanada
Kvenhatari og fjöldamorðingi dæmdur í ævilangt fangelsi
Karlmanni á þrítugsaldri, sem í fyrra var sakfelldur fyrir morð á tíu manneskjum og fimmtán morðtilraunir aðrar þegar hann ók sendibíl inn í hóp fólks í Toronto í Kanada í apríl 2018, var gerð refsing í gær. Dómarinn í máli hans úrskurðaði hann í ævilangt fangelsi fyrir hvert hinna tíu mannslífa sem hann tortímdi, og 20 ára fangelsi fyrir hverja morðtilraun. Morðingjanum, Alek Minassian, er gert að afplána alla dómana samtímis, sem þýðir að hann getur sótt um reynslulausn eftir 25 ár.
14.06.2022 - 06:29
Bandaríkin
Þurrkar og eldar í suðri en úrhelli og flóð í norðri
Miklir hitar og þurrkar geisa víða í suðvesturríkjum Bandaríkjanna, sem eykur mjög hættu á gróðureldum. Á sama tíma veldur úrhellisrigning miklum flóðum í Yellowstone-þjóðgarðinum í norðvestri og hefur honum verið lokað.
14.06.2022 - 04:22
Telja að kjarnorkuvopnum fari að fjölga á ný
Allt bendir til þess að kjarnorkuvopnum fari aftur fjölgandi næsta áratuginn, eftir að hafa fækkað jafnt og þétt síðustu 35 árin. Þetta kemur fram í nýrri ársskýrslu Alþjóða friðarrannsóknarsetursins í Stokkhólmi, SIPRI, þar sem Úkraínustríðið er nefnt sem meginástæða þessa viðsnúnings.