Athugið þessi frétt er meira en 3 ára gömul.

Orð*um hjónabönd

Mynd: óþekkt / oztypewriter.blogspot.com

Orð*um hjónabönd

01.06.2018 - 17:57

Höfundar

Laugardaginn 2. júní kl. 16:05 er fjallað um rússneskar skáldsögur og eiginkonur rithöfunda, í bókmenntaþættinum Orð*um bækur á Rás 1.

„Kreutzer sónötuna“ eftir rússneska rithöfundinn Leó Tolstoj og nóvelluna „Hverjum er um að kenna“ sem eiginkona hans Soffía Tolstaja skrifaði sem andsvar, en þótti henni illa farið með konur í verki eiginmannsins.

„Kreutzer sónatan“ eftir Leó Tolstoj er það verk hans sem hvað mestri hneykslan olli á nítjándu öld. Nóvellan kom út árið 1889 og var fljótlega bönnuð af rússneskum yfirvöldum. Það kom þó ekki í veg fyrir að bókin nyti mikilla vinsælda, fjölrituðum eintökum dreift á laun. Nóvellan kemur nú út í nýrri þýðingu Benedikts S. Lafleur og Vitu V. S. Lafleur.

„Kreutzer sónatan“ er enn hneykslanleg, 130 árum eftir að hún kom fyrst út, en það sem vekur hneykslan lesenda á 21. öld er annað en það sem ofbauð velsæmiskennd 19. aldar lesenda. Lesendur á 19. öld hneyksluðust yfir vanhelgun hjónabandsins, en nútímalesandinn hneykslast á ítarlegum og ítrekuðum lýsingum af heimilisofbeldi, bæði andlegu og líkamlegu, lýsingar frá sjónarhóli gerandans.

Í sjálfsævisögu sinni segir Soffía Tolstaja að hún þegar hún prófarkalas „Kreutzer sónötuna“ eftir eiginmann sinn mislíkaði henni hvernig farið var með konur í sögunni, og því hafi hún ákveðið að skrifa sögu um hjónaband frá sjónarhóli kvenna, en ekki gefið hana út. Þetta er sagan „Hverjum er um að kenna“ sem birtist fyrst á prenti árið 1994 og kemur nú út í íslenskri þýðingu Ingibjargar Elsu Björnsdóttur.

Soffía Tolstaja starfaði sem prófarkalesari og umboðsmaður Tolstojs og í þættinum er einnig rætt um eiginkonur rithöfunda sem aðstoða eiginmenn sína við ritstörfin, konur eins og Tolstaju, Veru Nabokov og Auði Laxness.

Umsjónarmaður er Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir. Lesari með henni er Arndís Björk Ásgeirsdóttir.