Athugið þessi frétt er meira en 4 ára gömul.

Friðlýsing Víkurgarðs stöðvar ekki framkvæmdir

18.12.2018 - 15:02
Mynd með færslu
 Mynd: Essblad - afangar.com
Tillaga Minjastofnunnar til friðlýsingar á Víkurgarði í Reykjavík tekur aðeins til þess svæði sem í dag er borgartorg í borgarskipulaginu. Ekki er lagt til að svæðin í kring sem hinn forni kirkjugarður teygði sig verði friðlýst. Jafnframt er ekki gert ráð fyrir 100 metra friðhelgu svæði umhverfis garðinn þar sem götur og aðliggjandi lóðir takmarka áhrifasvæði hans. Friðlýsing ætti þess vegna ekki að koma í veg fyrir byggingaframkvæmdir á Landsímareitnum svokallaða.

Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, þarf nú að taka afstöðu til þess hvort friðlýsa eigi torgið. Minjastofnun sendi friðlýsingartillöguna í ráðuneytið fyrir ríflega viku síðan. Í umsagnarferli áður en gengið var frá tillögunni lagðist Reykjavíkurborg gegn friðlýsingu Víkurgarðs.

Allir fulltrúar í fornminjanefnd nema eini fulltrúi Sambands íslenskra sveitarfélaga (SÍS) samþykktu tillöguna og leggja til við ráðherra að gerð verði heildstæð skoðun á menningarminjum í miðbæ Reykjavíkur. Fulltrúi SÍS tekur undir að kanna verði menningarminjar en leggur áherslu á að nauðsynlegt sé að gera það í samvinnu við Reykjavíkurborg. Friðlýsingu Víkurgarðs verði einnig að gera í sátt við borgina.

Víkurgarður er forn kirkjugarður á horni Aðalstrætis og Kirkjustrætis. Síðasta gröfin var tekin í garðinum árið 1839 þegar Hólavallakirkjugarður var opnaður en síðasta kirkjan sem stóð við garðinn var rifin árið 1799. Árið 1883 fékk Georg Shierbeck landlæknir að hefja grasaræktun í garðinum. Þar gróðursetti hann tré sem stendur enn í dag og er það eitt elsta tré á Íslandi.

Á sjöunda áratug síðustu aldar fékk Reykjavíkurborg grasagarðinn og síðan hefur þessi staður tekið miklum breytingum. Í dag er Víkurgarður Fógetatorg, borgartorg í miðborg Reykjavíkur, nefnt svo vegna styttunnar af Skúla fógeta Magnússyni. Í beðum umhverfis garðinn má finna legsteina merkra manna sem jarðsettir voru í garðinum.

Í tillögunni sem fréttastofa hefur undir höndum segir meðal annars að búið sé að kanna allt svæðið innan lóðar hótelsins sem á að reisa á Landsímareitnum svokallaða. Kirkjugarðurinn forni náði yfir það svæði að hluta en þar eru engar grafir eftir. Þær hafa verið grafnar upp við fyrri húsbyggingar á lóðinni.

Agnes Stefánsdóttir, sviðsstjóri hjá Minjastofnun sem kom að gerð tillögunnar, segir í samtali við fréttastofu að hún sé viss um að heillegar fornminjar leynist undir hellum borgartorgsins. Spurð hvort möguleg friðlýsing muni hafa í för með sér breytingar á torginu eða þeirri starfsemi sem nærliggjandi veitingahús hafa haft á torginu, segir Agnes að það verði bara að koma í ljós.

 

birgirthh's picture
Birgir Þór Harðarson
Fréttastofa RÚV