Athugið þessi frétt er meira en 2 mánaða gömul.

Fólk á Kúbu komið með nóg og mótmælir matarskorti

12.07.2021 - 20:20
Mynd: Kristinn Þeyr Magnússon / RÚV
Þúsundir tóku í gær þátt í fjölmennustu mótmælum gegn stjórnvöldum á Kúbu í áratugi. Kommúnistastjórnin leyfir ekki mótmæli og hart var tekið á mótmælendum. Albert Borges Moreno, sem er frá Kúbu, og býr hér á landi segir að staðan á Kúbu sé hræðileg og að fólk sé komið með nóg. Bæði sé skortur á lyfjum og mat. Luis Castillo kveðst vona að mótmælin haldi áfram.

Mótmælt var víða um landið og þykja það töluverð tíðindi því mótmæli tíðkast ekki og eru stranglega bönnuð. Á Kúbu er versta efnahagskreppa í þrjátíu ár, enda hafa tekjur af ferðamönnum hríðfallið. Mikill skortur er á mat og matarverð hefur hækkað upp úr öllu valdi. Einnig er rafmagnslaust marga klukkutíma á dag. Forsetinn mætti á mótmælin í Havana í gær þar sem fólk krafði hann um bóluefni við COVID og rafmagn. 

Öryggissveitir hersins voru fljótar á vettvang mótmælanna. Lokað var fyrir netið og fregnir hafa borist af lögregluofbeldi og handtökum. Eins að óeinkennisklæddir vopnaðir lögreglumenn hafi komið sér fyrir meðal mótmælenda. 

Kórónuveirufaraldurinn hefur leikið Kúbverja grátt og í gær voru 7.000 smit greind, sem er met þar í landi. 47 létust úr sjúkdómnum í gær. Stjórnvöld hafa ekki þegið aðstoð erlendis frá. 

„Í þessum aðstæðum miðjum þar sem látið er eins og farsóttin geisi ekki um allan heim, eys kúbversk/bandaríska mafían fé í félagsmiðlana og YouTube-áhrifavaldana til að vera með óhróður um Kúbu. Og stendur fyrir herferð undir yfirskini ástandsins á Kúbu,“ sagði Miguel Diaz-Canel, forseti Kúbu í gær.

Forsetinn hélt ávarp í dag og endurtók orð sín um fólkið á samfélagsmiðlum sem hann sagði hvetja til uppþota. Svo nefndi hann líka viðskiptabann bandarískra yfirvalda gegn Kúbu og sagði að það væri rótin að þeim skorti, bæði á lyfjum og mat sem er núna. Viðskiptabannið hefur verið í gildi síðan Fidel Castro tók við árið 1962. Það hefur oft verið samþykkt á vettvangi Sameinuðu þjóðanna að hvetja Bandaríkin til að aflétta því en það vilja stjórnvöld þar ekki.

Biden segir Bandaríkin standa með frelsisbaráttu

Joe Biden, forseti Bandaríkjanna, hvatti stjórnvöld á Kúbu til að hlusta á mótmælendur sem væru að berjast gegn kúgun og fátækt. Hann sagði líka að bandarísk yfirvöld stæðu með fólkinu á Kúbu í baráttunni fyrir frelsi. Utanríkismálastjóri Evrópusambandsins hvatti stjórnvöld á Kúbu til að leyfa friðsöm mótmæli og sömuleiðis að hlusta á fólkið. Forseti Mexíkó, Andres Manuel Lopez Obrador, hefur boðið fram hjálp; lyf og bóluefni. Hann hefur þó einnig varað við að erlend ríki blandi sér í málið. Rússar hafa tekið í sama streng og varað við afskiptum erlendra ríkja.

Segir stöðuna á Kúbu hræðilega

„Í gangi er spilling, í gangi er mjög hræðileg staða. Það er enginn matur til, það eru ekki lyf til og spítalar eru alveg á kafi. Það eru mjög skítugir spítalar. Það eru alls konar vandamál,“ segir Alberto. Sannleikurinn sé sá að ríkisstjórnin vilji aðeins selja mat til fólks sem eigi dollara, evrur eða annan gjaldeyri. Afleiðingin sé sú að fólk geti aðeins fengið að borða ef það á ættingja í útlöndum.  

Þá bendir Alberto á að nær allur rekstur sé á vegum ríkisins. Nóg sé af fiski við Kúbu en að sjómönnum sé bannað að selja sjálfir afurðir sínar. Nú sé fólk komið með nóg af kerfinu og vilji lýðræðislegar kosningar. „Kúbverjar þola þetta ekki lengur, það er bara þannig. Þeir bara þola þetta ekki lengur,“ segir hann.

epa09339363 People arrest an anti-government protestor during a pro-government rally in Havana, Cuba, 11 July 2021. Cuban President Miguel Diaz-Canel encouraged his supporters to take the streets as a response to protest against his governement. Thousands of Cuban took the streets on 11 July to protest against Cuba's government, in what is considered the first major protest in the last 60 years.  EPA-EFE/Ernesto Mastrascusa
 Mynd: EPA-EFE - EFE

Fólk leggur sig í mikla hættu með mótmælum

Luis Castillo fór frá Kúbu árið 1995 og býr hér á landi. Hann var virkur í baráttu gegn stjórnvöldum í heimalandinu og var varpað í fangelsi vegna þess. Hann, eins og Kúbverjar um allan heim, fylgist náið með framvindu mála.  „Fólkið segir að nóg sé komið, nú verði að berjast því það er hvort eð er að deyja. Svo að nú verður að stöðva misþyrmingarnar,“ segir Luis og vísar til þess að fólk óttist að deyja úr hungri og leggi sig því í þá hættu sem fylgir því að mæta á mótmæli.

Segir stjórnvöld draga upp alranga mynd af landinu

Castillo segir stjórnvöld stunda mikinn áróður um hvað lífið á Kúbu sé gott og að almenningur hafi óttast að segja hvernig staðan sé í raun. Því sé haldið á lofti að Kúba sé paradís þar sem fólk dansi salsa á götum úti og aki um á fornbílum. „Fólkið á fornbílunum kærir sig ekki um þá og fólkið í gömlu húsunum kærir sig ekki um að búa í þeim. Húsin eru meira og minna ónýt, mörg hafa hrunið og drepið fólk. Ástandið er ekki eins og þeir halda fram. En í gær reis fólkið upp gegn þessum tvískinnungi og segir nú hvað því finnst. Og vonandi heldur það áfram.“

Nú undir kvöld, að íslenskum tíma, er dagur risinn á Kúbu og birtar hafa verið myndir á samfélagsmiðlum af fólki sem er byrjað að safnast saman á götum úti.