Athugið þessi frétt er meira en mánaðargömul.

Spá mikilli viðspyrnu næsta haust með tilkomu bóluefnis

20.10.2020 - 08:55
Mynd með færslu
 Mynd: RÚV
Búast má við því að landsframleiðsla dragist hér saman um 8,5% á þessu ári vegna kórónuveirufaraldursins, en þrátt fyrir það megi búast við verulegri viðspyrnu strax næsta haust. Samdráttarskeiðið verði því tiltölulega stutt, en efnahagsbatinn jafnframt hægur fyrst um sinn.

Þetta kemur fram í nýrri þjóðhags- og verðbólguspá Hagfræðideilar Landsbankans fyrir árin 2020-2023. Spáin byggist á því að eitt eða fleiri bóluefni verði samþykkt í kringum næstu áramót og með því verði almennu hjarðónæmi náð á Íslandi og helstu viðskiptalöndum á þriðja ársfjórðungi næsta áris. 

Á því byggir spáin um 8,5% samdrátt í ár, og í framhaldi er spáð 3,4% hagvexti á næsta ári og um 5% árlegum vexti árin 2022 og 2023. 

 

Ef litið er til atvinnuleysis þá fylgir það slíkum spám. Það verði að meðaltali 7,8% í ár og hækki á næsta ári í 8,4% en verði komið niður í 4,8% árið 2023.

Í tilkynningu Hagfræðideildar Landsbankans er haft eftir forstöðumanninum Daníel Svavarssyni að þó óvissan sé mikil, þá sé það talin líkleg þróun að bóluefni og hjarðónæmi verði náð á næsta ári. Svo þó samdrátturinn verði sá mesti frá lýðveldisstofnun í ár, þá verði samdráttarskeiðið stutt. 

„Það er viðspyrna frá botninum. Við förum mjög langt niður á þessu ári. Það er ekki fyrr en undir lok spátímans sem við erum að komast upp á sama framleiðslustig og við vorum fyrir COVID. Það tekur okkur um það bil þrjú, fjögur ár að komsat upp úr þessari lægð,“ segir Daníel í samtali við fréttastofu.

 

Ef horft er til annarra þátta í þjóðhagsspá bankans má nefna að stýrivextir verði óbreyttir í 1% allt næsta ár, verðbólga verði yfir markmiði Seðlabankans og að fjölgun ferðamanna verði greinileg ár frá ári til ársins 2023.

Nánari punkta úr spánni má sjá hér að neðan. 

 
  • Gert er ráð fyrir að útflutningur á þessu ári minnki um tæplega 30%, að langmestu leyti vegna samdráttar í ferðaþjónustu.
  • Einkaneysla dregst saman um 5,5% á árinu sem er mesti samdráttur frá 2009.
  • Heildarfjármunamyndun dregst saman um rúmlega 10%.
  • Samneysla og fjárfestingar hins opinbera aukast verulega auk þess sem innflutningur dregst saman um 22%, ekki síst vegna minni ferðalaga Íslendinga erlendis.
  • Gert er ráð fyrir um hálfri milljón ferðamanna í ár, 650 þúsund erlendum ferðamönnum á næsta ári, 1,3 milljónum árið 2022 og 1,9 milljónum 2023.
  • Verðbólgan verður lítillega yfir markmiði Seðlabanka Íslands fram á seinni helming næsta árs, vegna veikingar krónunnar það sem af er ári, en verður að meðaltali 3,1% á næsta ári, 2,7% 2022 og 2,6% árið 2023.
  • Stýrivextir verða óbreyttir í 1% allt næsta ár, hækka í 1,75% árið 2022 og verða 3,5% í lok árs 2023.
  • Launavísitalan hækkar í takt við kjarasamninga, um 5,8% milli áranna 2019 og 2020. Hún mun svo hækka um 6,1% á árinu 2021, um 5% 2022 og 4% 2023.
  • Gert er ráð fyrir að atvinnuvegafjárfesting dragist saman um 16,9% á þessu ári en fari síðan vaxandi frá og með 2021.
  • Ekki er gert ráð fyrir að faraldurinn muni hafa teljandi langtímaáhrif á sjávarútveg.
  • Gert er ráð fyrir að álframleiðsla dragist saman um 5,5 % á þessu ári.
  • Spáð er 16% samdrætti í íbúðafjárfestingu á þessu ári en 2-5% árlegum vexti á árunum 2021-2023. Íbúðaverð hækkar um 4,5% milli ára í ár og vöxturinn verður svo að jafnaði 4% á ári út spátímann.
  • Gert er ráð fyrir að halli ríkissjóðs á árunum 2020 og 2021 nálgist samtals 600 milljarða króna.
  • Þrátt fyrir fall í útflutningi verður lítilsháttar afgangur af viðskiptajöfnuði í ár (+0,1%), minniháttar halli á næsta ári (-0,3%) en vaxandi afgangur árin 2022 (+1,4%) og 2023 (+3,4%).