MP-banka-fjárfestirinn og uppljóstrarinn
Starfsmaður Kaupþings í Lúxemborg lenti upp á kant við bankann rétt fyrir hrun vegna athugasemda um stöðu bankans. Nýju eigendurnir, sem einnig eiga í MP banka, eru ekki á að láta hann sleppa og hafa dregið starfsmanninn fyrir dóm. Fyrir hrun Kaupþings í Lúxemborg voru ýmsir erlendu starfsmennirnir mjög áhyggjufullir yfir stöðu bankans. Einn þeirra hafði samband við einn yfirmann Kaupþings á Íslandi en hlaut litlar þakkir fyrir ábendingarnar. Starfsmaðurinn benti líka fjármálaeftirlitinu í Lúxemborg á nokkur atriði. Hann hikaði við að segja upp en þegar hann gerði það var bankinn um það bil að fara í þrot. Þó David Rowland keypti bankann ekki fyrr en sumarið 2009 hefur hann samt séð ástæðu til að draga þennan starfsmann fyrir dóm. David Rowland er eins og kunnugt er stór hluthafi í MP banka.
***
Erlendir starfsmenn íslensku bankanna hafa iðulega látið í ljós að þeir efuðust um fagmennsku íslensku yfirmannanna þar því Íslendingarnir hefðu fæstir séð aðra banka innan frá en eigin banka. Sama var í Kaupþingi í Lúxemborg. Ýmsum erlendu starfsmönnunum leist ill á stöðu bankans strax í ársbyrjun 2008 og fannst að íslensku yfirmennirnir skildu ekki hvað staðan var alvarleg og hvað bankinn stóð illa. Eins og einn útlendinganna sagði við Spegilinn þá missti einn erlendur starfsbróðir hans svefn af áhyggjum. Íslensku yfirmennirnir voru mikið fjarverandi síðasta árið og virtust ekki stórlega áhyggjufullir.
Fjármálaeftirlitið í Lúxemborg var þó búið að fá auga á bæði Landsbankanum og Kaupþingi. Snemma árs 2008 voru bankarnir beðnir um að skila ítarlegum skýrslum um stöðuna. Hvernig Landsbankinn svaraði umleitaninni er Speglinum ekki kunnugt um en ef viðbrögðin voru líkt og þau voru í Englandi þá voru menn ekki að flýta sér. Þannig var það líka í Kaupþingi Lúxemborg. Skilafresturinn rann út í lok júní en skýrslunni var fyrst skilað eftir miðjan júlí. Tölurnar voru frá lok mars, þær voru slæmar en í lok júní var staðan þó orðin enn miklu verri.
Á fundi í janúar 2008 með fjármálaeftirlitinu í Lúxemborg grennsluðust starfsmenn þess kurteislega fyrir um stöðu bankans. Á fundi um sumarið voru spurningarnar mun ákveðnari. Samkvæmt heimildum Spegilsins voru yfirmenn Kaupþings í Lúxemborg staddir í Asíu en flugu heim til Lúxemborgar til að vera á þeim fundi. Í kjölfarið kom þungort bréf frá fjármálaeftirlitinu um það sem betur yrði að fara.
Einn erlendi starfsmaðurinn, Vincent Galand yfirmaður áhættustýringar, gerði ítrekað athugasemdir við ýmislegt í stöðu bankans en hlaut litlar þakkir fyrir hjá íslenskum yfirmönnum sínum í Lúxemborg. Þegar leið á fékk Galand að finna að hann væri að spyrja óæskilegra spurninga. Starfsmaður sem hann hafði var færður í önnur verkefni.
Í byrjun september 2008 hafði Galand samband við einn af yfirmönnum Kaupþings á Íslandi, sem Galand heyrði undir. Í bréfinu nefndi Galand að hann myndi hugsanlega sjá sig knúinn til að hafa samband við fjármálaeftirlitið, til að vara við ástandinu. Galand notaði enska orðið ,,whistleblower” sem haft er um þá er ljóstra upp um mál. Viðbrögðin voru svo hörð að Galand hafði samband við lögfræðing til að fá leiðbeiningar um hvað best væri að gera.
Galand sagði svo upp 9. október 2008, þegar bankinn var þegar farinn í þrot. Í uppsagnarbréfinu rakti hann hvað hefði vantað upp á í áhættustýringunni. Lögfræðingur að nafni Franz Fayot var skiptastjóri Kaupþings. Hann svaraði uppsagnarbréfi Galands með hótunum um að uppsögn hans væri ólögleg og hafnaði öllum fullyrðingum Galands um starfsemi bankans.
Eins og kunnugt er keypti enski umsvifamaðurinn David Rowland Kaupþing í Lúxemborg sumarið 2009. Rowland hélt málinu gegn Galand vakandi og gerði upptæk skjöl hjá lögfræðing Galands sem Galand hafði haft í fórum sínum. Þó ekki verði séð að Rowland eigi neinna sérstakra hagsmuna að gæta varðandi Galand stefndi Havilland banki Galand vegna uppsagnar hans. Þar kemur lögfræðingurinn Fayot líka við sögu. Þó Fayot hafi lokið hlutverki sínu sem skiptastjóri þegar Rowland keypti bankann er Fayot nú lögfræðingur Rowlands í málinu gegn Galand. Eigendur Havilland hafa ekki svarað fyrirspurn Spegilsins um málið.
Hið athyglisverða er að þetta er ekki nein fornsaga. Hún er enn að gerast því Galand á enn stefnuna yfir höfði sér. Mál hans átti að koma fyrir nú í byrjun árs en fyrirtöku hefur verið frestað fram í apríl. Málið getur tæplega hafa neina raunverulega þýðingu fyrir Havilland banka og nýjan eiganda hans David Rowland. Málaferlin virðast því helst eiga að hræða menn frá að láta á sér kræla, hræða menn frá að vera með óumbeðna gagnrýni. Og hefna fyrir óþægindi sem Galand olli fyrri stjórnendum og eigendum Kaupþings.
Rowland tengist enn Íslandi þar sem hann er nú hluthafi í MP banka. Sá orðrómur er seiglífur að það séu tengsl milli Rowlands og einhverra sem áttu mikilla hagsmuna að gæta í Kaupþingi þó ekkert hafi komið fram sem staðfestir orðróminn. Það er óneitanlega áhugavert að þrátt fyrir gjaldeyrishöft skuli Rowland hafa séð ástæðu til að fjárfesta í íslensku fjármálafyrirtæki. Það er einnig áhugavert að Joe Lewis, annar hluthafi í MP banka, fékk lán í Kaupþingi gegn ónógu veði. Starfsmaður eins fyrirtækja Lewis situr í stjórn MP banka.
*Þessi pistill var fluttur í Speglinum 31. janúar 2012.
Ertu með athugasemd vegna fréttarinnar? Sendu á frettir@ruv.is