Þak á bankastjóralaun og eitureignir afskrifaðar
Ofurlaun bankastjóra á Spáni verða takmörkuð við 600 þúsund evrur á ári, -þetta getur reyndar aðeins gilt í þeim bönkum sem hafa verið styrktir með almannafé. Þetta er meðal þess sem nýja hægristjórnin þar í landi hyggst koma til leiðar en hún kynnti á föstudag aðgerðir sem ætlað er að hressa uppá bankakerfið með það fyrir augum að koma af stað lánastreymi inní staðnað hagkerfi.
****
Með þessu þaki á bankastjórakaupið bregst nýja hægristjórnin við þeirri almennu hneykslan sem ofurlaun og ofureftirlaun slíkra stjóra hafa vakið hér á Spáni. Ekki síst vegna þess að í kreppunni hafa æ fleiri Spánverjar hlaup en ekki kaup ef svo mætti segja. Tæplega 23 prósenta atvinnuleysi er hér í landi. Að setja þessar hömlur á laun bankastjóra á að vera fordæmi samfélagi sem verður að færa fórnir, sagði Luis de Guindos efnahagsráðherra þegar ráðstafanirnar voru kynntar eftir ríkisstjórnarfund á föstudag.
Yfirmenn þeirra banka sem hafa fengið fé úr svonefndum hagræðingarsjóði bankanna mega ekki hafa hærri árslaun en 600 þúsund evrur. Yfirmönnum í þeim bönkum þar sem Spánarbanki, þ.e. seðlabanki landsins, hefur þurft að grípa inní skulu fá mest 300 þúsund evrur á ári. Hvorugir lepja reyndar dauðann úr skel þó að launin séu lækkuð eða takmörkuð. 600 þúsund evrur nálgast að vera 100 milljónir króna; 300 þúsund eru því tæpar 50 milljónir.
Meðal þeirra bankastjóra sem kaupið verður lækkað hjá er Rodrigo Rato, fyrrverandi framkvæmdastjóri Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, en hann var einmitt efnahagsráðherra Spánar frá 1996 til 2004, í fyrri stjórnartíð Lýðflokksins þegar José María Aznar var forsætisráðherra. Rato er nú stjóri hjá Bankia, sem er banki samrunninna sparisjóða, en hann hefur fengið lán hjá hagræðingarsjóði bankanna. Dagblaðið El Mundo segir Rato hafa 2,3 milljónir evra í árslaun. Það eru... hvað?.. 373 milljónir króna. Engin sultarlaun.
En þetta er ekki aðalatriði þessarar áætlunar heldur að skylda þá banka sem notið hafa opinberrar fjárhagsaðstoðar til að leggja fyrir alls 50 milljaðra evra til afskrifta útlána, til að afskrifa eitraðar eignir þeirra í fasteignageiranum, sem urðu til eftir að byggingabólan sprakk hér á Spáni. Bankarnir verða að fullnægja þessu fyrir árslok. En þeir bankar sem boða sameiningar núna fyrir maílok fá annað ár í viðbót til að gera það, sagði stjórnin, í þeim tilgangi að ýta undir samruna. Slíkar samsteypur hefðu síðan aðgang að lánum hagræðingarsjóðs bankanna, með því skilyrði að þær gyrtu sig í brók og færu að lána bæði fyrirtækjum og fjölskyldum og beygðu sig undir stjórnunarreglur um, meðal annars, kaup yfirmanna.
Ríkisstjórnin segist í þessu sambandi ætla að veita meira fé í hagræðingarsjóðinn svo að hann gildni úr 9 milljörðum evra í 15 milljarða og fjármagna það með sölu ríkisskuldabréfa.
Nýja ríkisstjórnin telur að þessar aðgerðir verði til þess að margir bankar lækki verð á öllum þeim fasteignum sem þeir hafa tekið til sín með því að ganga að veði síðan bólan sprakk, selji jafnvel á útsöluverði, en það muni aftur lækka verð almennt á húsnæðismarkaði. Það hefur reyndar lækkað síðustu misseri úr efstu himinhæðum þó að það sé enn of hátt fyrir margan. Hér á Spáni standa hundruð þúsunda íbúða og annarra fasteigna auð og óseld í kreppunni eftir hrun byggingageirans sem nam orðið nær 10 prósentum vergrar innanlandsframleiðslu þegar smjör draup af hverju steypujárni og múrsteinar urðu að gullklumpum.
Spænskir bankar eiga um 175 milljarða evra í slíkum vandræðaeignum, telur ríkisstjórnin. Með þessum aðgerðum stefnir hún að því að laga efnahagsreikning bankanna og endurreisa traust alþjóðlegra fjármálamarkaða.
En það heyrast líka efasemdaraddir um ágæti þessara áforma. Til eru þeir fjármálarýnar sem efast um að þessar nýju reglur verði til þess að breyta efnahagsdauða í efnahagslíf, örva hagkerfið, ýta Spáni í gang, sérstaklega í ljósi þess að landið rennur nú aftur niður samdráttarbrekkuna. Og líka vegna þess að þeir bankar sem best standa, þeir sem ekki þurfa á hjálp hagræðingarsjóðsins að halda, neyðast ekki til að skrúfa frá lánakrananum.
Morgunvaktinni, 6. febrúar 2012.
Ertu með athugasemd vegna fréttarinnar? Sendu á frettir@ruv.is