Flýja atvinnuleysið á Spáni
Að dveljast á Hótel Mömmu langt framá fertugsaldur, fá ekki vinnu, vinna svart eða grátt, og/eða stopult, ellegar fara til útlanda í atvinnuleit. Þetta er það sem æ fleiri ungir Spánverjar horfast nú í augu við í æ dýpri kreppu. Þeim fjölgar sem reyna fyrir sér í öðrum löndum. Atvinnuleysi meðal ungs fólks á Spáni er nú um 50 af hundraði en almennt atvinnuleysi tæp 23 prósent.
****
Atvinnulausum fjölgar sífellt hér á Spáni, og enn núna í janúar. Tæp 300 þúsund misstu vinnuna. Það er a.m.k. sá fjöldi vinnandi sem hætti að greiða til almannatrygginganna. Þar eru nú alls 17 milljónir skráðar; voru 19 milljónir fyrir þremur árum. Í janúar fjölgaði skráðum atvinnuleitendum sömuleiðis hér syðra um tæp 200 þúsund. Eru nú nær 5 milljónir. Byrjun árs er reyndar alltaf erfið í atvinnumálum.
Óformlega hagkerfið er talið jafngilda minnst ríflega 20 prósentum vergrar innanlandsframleiðslu en enginn veit með vissu hve margir vinna svart eða grátt. Atvinnuleysi er nú opinberlega 22,85 prósent, samkvæmt svonefndri mannaflakönnun hagstofu Spánar. Hún þykir gefa nákvæmari mynd af ástandinu en atvinnuleitendaskrár. Þetta þýðir að 5,3 milljónir manna ganga nú atvinnulausar í landinu. Sumir spá að þeir verði orðnir 5,8 milljónir í lok árs.
Þessi staða og útlit hefur orðið til þess að Spánverjar og erlendir innflytjendur sem hingað komu í góðærinu eru farnir að leita burt. Síðan 2008 hafa a.m.k. 310 þúsund Spánverjar flust úr landi, þ.e. fólk yfir átján ára aldri, skv. skrá yfir brottflutta Spánverja með kosningarétt hér í landi. Í þessa tölu vantar börn og unglinga og ýmsa óskráða. Þessvegna er næsta víst að þeir eru allmiklu fleiri.
Þeir sem helst drífa sig úr landi eru á aldrinum 25 - 35 ára. Flestir brottfluttir spænskir ríkisborgarar, 18 ára og eldri, búa nú í Argentínu, síðan kemur Frakkland, Venesúela og Þýskaland. Norðurlönd, einkum Noregur, hafa líka verið ofarlega á blaði undanfarið. Sá sem hér talar ræddi nýlega við norska konu sem býr í Múrsíuborg á Suðaustur-Spáni. Hún sagðist nú kenna spænskum hjúkrunarfræðingum norsku á hraðnámskeiðum. Sókn til Brasilíu vex líka sífellt. Einnig mætti nefna lönd einsog Síle, Mexíkó, Bandaríkin. Jafnvel Bretland. Og náttúrlega mörg önnur Evrópulönd, semog lönd Asíu. Tvö til þrjúþúsund spænskir flugmenn hafa t.d. fengið vinnu í Asíu síðustu ár.
Hér syðra hefur verið talað um núll-kynslóðina eða hvorkiné-kynslóðina, þ.e.a.s. þau ungmenni sem hvorki vinna né eru í námi. Margt ungt fólk býr orðið á Hótel Mömmu langt framá fertugsaldur, sumt jafnvel neyðst til að flýja heim aftur eftir að hafa misst vinnuna. En ungmenni hafa líka risið upp til að mótmæla ástandinu og kerfinu yfirleitt. Torgtökumenn létu til sín heyra og til sín sjást í fyrra.
Atvinnuleysi er kerfislægt hér á Spáni; komst lægst á síðari tímum niðrí tæp 8 prósent á mestu uppgangsdögum nýliðinna ára, sumarið 2007. Þegar kreppan hófst 2008 var atvinnuleysi ungmenna mikið þrátt fyrir undangengið góðæri: 18 af hundraði. Nú nær það engri átt orðið. Sé almenna atvinnuleysi hrikalegt, er atvinnuleysi meðal ungra Spánverja átakanlegt, í kringum 50 prósent hjá þeim ungmennum, 16 - 24 ára, sem vildu vinna. Það að vera með háskólagráðu er ekki heldur lengur nein trygging fyrir því að fá vinnu. Margur háskólamaðurinn eða fagmaðurinn neyðist til að þiggja stöðu sem krefst minni kunnáttu en hann býr yfir. Hvergi í Evrópusambandinu eru fleiri oflærðir fyrir sitt starf í vinnu en hér.
Og þeir sem fara úr landi eru oftast ungt fólk, einsog áður sagði, og vel menntað ungt fólk. Hér hangir því spekileki - atgervisflótti - líka á fúaspýtunni.
Speglinum, 3. febrúar 2012.
Ertu með athugasemd vegna fréttarinnar? Sendu á frettir@ruv.is