Kannast ekki við aukna neyslu

01.03.2016 - 17:13
Þó að einkaneysla hafi á síðasta ári aukist um tæp fimm prósent segir fólk á förnum vegi, sem Spegillinn ræddi við í dag, að eigin neysla hafi almennt ekki aukist síðustu misseri. Bílakaup jukust um tæp 50 prósent á síðasta ári og því er spáð að neyslan aukist meira en fimm af hundraði á þessu ári.

Það virðist vera byrjað að fenna yfir hrunárin, að minnsta kosti þegar litið er á tölur um einkaneyslu landsmanna. Neyslunni sló harkalega niður 2008 og dróst hún saman um rúm 9 af hundraði. 2010 vorum við aftur komin á núllið en frá 2014 hefur neyslan tekið kipp. Í fyrra er talið að einkaneyslan hafi aukist um 4,7 prósent að meðaltali. En tölurnar á bak við meðaltalið eru æði misjafnar. Það dró til dæmis úr kaupum á almennri dagvöru um tæpt eitt prósent og þá erum við að bera saman árin 2014 og 15. Áfengissalan jókst um 3,4%, fatasala um 1,5% og kaup á húsgögnum um rösk 15 prósent. 

Helmingi fleiri bílar
En svo færist fjör í leikinn. Sala á stórum raftækjum; ísskápum, þvottavélum og því um líku; jókst um tæp 30 prósent. Sala á öðrum raftækjum um rúm 32% og sala á farsímum jókst um 33%. Sala á tölvum jókst hins vegar aðeins um 7,7 prósent. Þessar tölur eru fengnar frá Rannsóknarsetri verslunarinnar. Og bílakaupin ruku upp í rjáfur því þau jukust um heil 48% samkvæmt tölum frá Bílgreinasambandinu.

Og veislan heldur áfram því samkvæmt endurskoðaðri þjóðhagsspá Hagstofunnar er því nú spáð að vöxtur einkaneyslunnar verði meiri í ár en fyrra eða um 5,2%; 4,2% 2017; 3,2% 2018 og um 3% eftir það. Ef svo fer fram sem horfir skýst verðbólgan ekki mjög hátt upp og líklega eigum við það olíuverðslækkuninni að þakka. Verðbólgan mældist 1,6 af hundraði í fyrra. Hún fer í 2,5% á þessu ári og tæp fjögur á næsta ári. Svo dregur smám saman úr henni og 2021 er því spáð að hún verði komin í 2,5%. Og við virðumst eiga fyrir neyslunni því laun hækkuðu um 7,2% í fyrra og í ár er gert ráð fyrir tíu komma fjögurra prósenta 10,4% launahækkunum að meðaltali og 6,8 á næsta ári. Svona háar tölur þekkjast varla annars staðar á byggðu bóli.

En þess ber geta að það eru kannski ekki bara íslenskir neytendur sem þrýsta neyslunni upp á við. Aukinn ferðamannastraumur hefur að sjálfsögðu áhrif á þessar tölur. Það þarf t.d. talsvert marga ísskápa í öll nýju hótelin.

En hvað segir fólk á förnum vegi?  Hefur það aukið neysluna?

-Nei, ég myndi nú ekki segja það. Ekki í mínu tilfelli. Ég er búinn að vera atvinnulaus í nokkur ár og öryrki. Þeir verða að spara og horfa í hverja krónu sem þeir eiga.

-Í raun og veru ekki.  Ég eyði reyndar allt og miklu, en ekki hlutfallslega meira en áður.

-Nei, hreint ekki. Hún hefur ekki aukist.

-Nei, ekki þannig. Kannski í mat vegna þess að fjölskyldan hefur stækkað.

- Þú hefur ekki keypt þér bíl eða farið til útlanda?

-Nei við löbbum bara.

-Nei.

-I´m using the same money.

-Já, það hefur allt hækkað í búðunum.

-Nei, það hefur ekki gert það.

-Nei, ekkert mikið meira.

-Ekki hjá mér, en ég sé það víða annars staðar í þjóðfélaginu.

-Kannski eitthvað. Ekki mikið, en aðeins.

-Nei. Ég brenndi mig svo mikið síðast. Þá lét ég glepjast af góðæristalinu. Ég er mjög passasamur núna en ég verð var við það í kringum mig að þetta svokallað 2007 er að koma aftur og ég bara stíg varlega til jarðar.

 

 


Deila frétt



Mynd með færslu
Arnar Páll Hauksson
Fréttastofa RÚV
Spegillinn
Þessi þáttur er í hlaðvarpi
01.03.2016 - 17:13