Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.
Við veltum fyrir okkur augnheilsu, framförum í augnlækningum og fleiru á Morgunvaktinni í dag. Tilefnið er sólmyrkvinn, þó að ekki hafi landsmenn á stórum hluta landsins þurft að setja upp varnarbúnað fyrir augun þegar til kom. Haraldur Sigurðsson augnskurðlæknir kom til okkar og spjallaði vítt og breitt.
Svo var fjallað um nokkra af allra fremstu fótboltamönnum í heiminum. En ekki um snilli þeirra á vellinum heldur um manneskjurnar. Um það að vera grjótharður á vellinum en mjúkur og góður maður sem þorir að sýna tilfinningar sínar. Helena Jónsdóttir sálfræðingur hefur velt þessu mikið fyrir sér.
Og svo er það klassíkin. Magnús Lyngdal var á sínum stað á föstudegi og fjallaði um sígilda tónlist með sínum hætti. Hann sagði frá fiðluleikararnum Ivry Gitlis í dag.
Tónlist:
Ari Bragi Kárason - Both sides now.
Joni Mitchell - A Case Of You.
Ari Bragi Kárason - Always and Forever.
07:30
08:30
Ár er liðið frá innrás Rússa í Úkraínu. Hvernig tölum við um Rússland og hinn slavneska heim í kjölfar þessara voveiflegu atburða? Eigum við að slaufa rússneskri menningu eða þvert á móti faðma hana að okkur fastar en nokkru sinni fyrr í von um að ná áttum í heimi sem stendur á krossgötum? Kaldastríðsbarn og lúsugur Rússlandsfari kafar ofan í þessar hábölvuðu spurningar með hjálp sérfróðra.
Umsjón: Gunnar Þorri Pétursson.
Viðmælandi Gunnars Þorra Péturssonar í sjötta þætti RÚS á laugardag er Rebekka Þráinsdóttir aðjúnkt í rússnesku við Háskóla Íslands.
Guðni Tómasson veitti aðstoð við dagskrárgerð og samsetningu.
Rús - þættir um þjóð og menningu á krossgötum
Ár er liðið frá innrás Rússa í Úkraínu. Hvernig tölum við um Rússland og hinn slavneska heim í kjölfar þessara voveiflegu atburða? Eigum við að slaufa rússneskri menningu eða þvert á móti faðma hana að okkur fastar en nokkru sinni fyrr í von um að ná áttum í heimi sem stendur á krossgötum? Kaldastríðsbarn og lúsugur Rússlandsfari kafar ofan í þessar hábölvuðu spurningar með hjálp sérfróðra.
Umsjón: Gunnar Þorri Pétursson.
Veðurstofa Íslands.
Ferðalög og útivist, fróðleikur og skemmtun, fólk og náttúra, fjöll og firnindi og sitthvað fleira. Sól og tónlist í Sumarmálum í allt sumar.
Við fengum ferðasögu með ástarívafi í þætti dagsins, hjónin Margrét Arnardóttir og Mikkel Odu komu til okkar, hún er harmonikkuleikari, hann myndlistamaður og þau ætla að segja okkur frá ferðalagi sínu til Tékklands, þaðan sem Mikkel er, síðastliðið sumar.
Fugl dagsins var svo á sínum stað eftir fyrsta lag.
Tónlist í þættinum í dag:
Þakka þér fyrir /Stefán Hilmarsson (Gunnar Þórðarsson-Stefán Hilmarsson
Springur út/Móses Hightower(Friðrik Dór,GDRN og Reykjavík Big band)
Draumaland/Bríet (Bríet Isis Elfar)
Ástarsæla/Hljómar(Gunnar Þórðarson-Þorsteinn Eggertsso
Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.
Þularkynnt tónlist
Útvarpsfréttir.
Dómsmálaráðherra segir íslenskt samfélag öruggara eftir að morðingjanum Angelin Sterkaj var vísað úr landi. Hann fær aldrei aftur að stíga inn á Schengen-svæðið.
Framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins segir aðhald peningastefnu Seðlabankans of mikið og hagkerfið að kólna. Samtökin vilja að stýrivöxtum verði haldið óbreyttum í næstu viku.
Nýja vatnslögnin til Vestmannaeyja skemmdist um borð í skipi verktaka. Hvorki Vestmannaeyjabær né verktakinn vilja tjá sig um hvað gerðist.
Aðild að Evrópusambandinu var nauðsynleg fyrir framtíð sænsks landbúnaðar, segir skrifstofustjóri sænsku bændasamtakanna í Brussel. Evrópumál voru rædd á opnum fundi Bændasamtaka Íslands í morgun.
Við inngöngu í ESB væri hætta á því að verðmæti í íslenskum sjávarútvegi færðust úr landi, segir framkvæmdastjóri S- F- S.
Þúsundir hafa þurft til að yfirgefa heimili sín vegna skógarelda nærri strandborginni Split í Króatíu. Minnst tíu eru á gjörgæsludeild.
Langar raðir mynduðust í Leifstöð í morgun, enda fóru fjórðungi fleiri farþegar um flugstöðina en venjulega á föstudegi. Sólmyrkvaferðamenn tínast úr landi einn af öðrum.
Blásturshljóðfærahátíðin Windworks í norðri er nú haldin í fimmta sinn á Norðurlandi. Við lítum við á æfingu í fréttatímanum.
Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.
Sagnfræðingurinn Arnþór Gunnarsson hefur skrifað bók um hringveginn um Ísland. Þar fjallar hann fjallar um það hvaða áhrif opnun hringvegar um Ísland hafði fyrir landann.
Hringvegurinn varð til sem heild árið 1974 þegar þjóðvegur landsins var tengdur í hring með opnun brúar yfir Skeiðará á Suðurlandi.
Bókin er gefin út í nýrri seríu frá Sögufélaginu þar sem fjallað er um söguleg mál í stuttum, aðgengilegum ritum. Þessi bók Arnþórs er tæplega 100 síður.
Hvaða máli skipti opnun hringvegarins og hversu algengt er það í heiminum að fólk keyri hringinn í öðrum löndum?
Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsson
Við heyrum aftur sögurnar sem sagðar voru í þáttaröðinni Sögum af landi, sem var á dagskrá Rásar 1 frá árinu 2015-2023. Þar var flakkað um landið, rætt við fólk sem hafði sögur að segja, kynntir voru áhugaverðir staðir og fréttamál líðandi stundar skoðuð - oft með nýjum augum. Efni í þættina unnu frétta- og dagskrárgerðarfólk RÚV um allt land.
Umsjón: Gígja Hólmgeirsdóttir
Útlit er þema þessa þáttar. Hvort sem það er útlit okkar mannfólksins, útlitið í loftslagsmálum eða útlit hluta sem við hönnum og smíðum. Innslög unnu Ágúst Ólafsson, Dagur Gunnarsson og Birna Pétursdóttir.
Umsjón með endurliti: Gígja Hólmgeirsdóttir.
Hlustendur læðast í kringum menn og málefni í leit að hugljómunum, nýjum sjónarhornum og sögum sem skipta máli.
Umsjónarmaður er Anna Marsibil Clausen.
Í þætti dagsins heyrum við sögur af aukaverkunum - óvæntum afleyðingum lyfja, laga, og lagasmíða fyrir unga konu, íslenska poppstjörnu og síðast en ekki síst: seli. Við byrjum (eins og svo margar unglingsstúlkur) á pillunni en leið okkar liggur þó einnig í jarðarför og í Húsdýragarðinn.
frá Veðurstofu Íslands
Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.
Umsjón: Jónatan Garðarsson.
Allskonar söngvar þar sem sumarið kemur við sögu með einum eða öðrum hætti. Ásgeir Trausti flytur lag sitt Sumargestur, Þorvaldur Davíð Kristjánsson flytur eigið lag sem heitir Sumarsaga og félagarnir Stebbi og Eyfi syngja Í sól og sumaryl. Herbert Guðmundsson flytur útfærslu sína á laginu Sumarið er stutt, sem er sænskrar ættar, Salka Sól syngur eigið lag Sólin og ég og Jón Jónsson og KK flytja lagið Sumarlandið. Haraldur Reynisson eigið lag og texta sem heitir Sumarið okkar, Öystein Magnús Gjerde flytur lag sitt Kæra sumarfrí, Anna María Björnsdóttir og Svavar Knútur flytja lag Önnu Maríu sem heitir Sumarnótt í Þórsmörk og að lokum flytja Una Torfa og CeaseTone lagið Þurfum ekki neitt. Umsjón: Jónatan Garðarsson
Skáldsaga eftir norska höfundinn Tarjei Vesaas.
Heimir Pálsson þýddi, en lesari er Ingrid Jónsdóttir.
Sagan er samin um 1930. Hún segir frá fólki á býlinu Framnesi. Þar býr Ambos, rekur stóran hestabúgarð og ekur með ferðamenn um héraðið. Svörtu hestarnir hans eru honum kærari en flest annað. Ambros var ekkjumaður og á uppkomin börn, en hefur fyrir skömmu kvænst í annað sinn, ungri konu, Lísu. Þau eiga tvö ung börn, en Lísa er annarar gerðar en Ambros og samlagast ekki lífinu á bænum, yfir hjónabandinu hvílir skuggi sem markar allt fólkið á Framnesi.
Tarjei Vesaas var einn af helstu höfundum Norðmanna á tuttugustu öld. Hann fékk bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs fyrir Klakahöllina, sem einnig hefur komið út í íslenskri þýðingu.
Sagan er 18 lestrar.
frá Veðurstofu Íslands
Ferðalög og útivist, fróðleikur og skemmtun, fólk og náttúra, fjöll og firnindi og sitthvað fleira. Sól og tónlist í Sumarmálum í allt sumar.
Við fengum ferðasögu með ástarívafi í þætti dagsins, hjónin Margrét Arnardóttir og Mikkel Odu komu til okkar, hún er harmonikkuleikari, hann myndlistamaður og þau ætla að segja okkur frá ferðalagi sínu til Tékklands, þaðan sem Mikkel er, síðastliðið sumar.
Fugl dagsins var svo á sínum stað eftir fyrsta lag.
Tónlist í þættinum í dag:
Þakka þér fyrir /Stefán Hilmarsson (Gunnar Þórðarsson-Stefán Hilmarsson
Springur út/Móses Hightower(Friðrik Dór,GDRN og Reykjavík Big band)
Draumaland/Bríet (Bríet Isis Elfar)
Ástarsæla/Hljómar(Gunnar Þórðarson-Þorsteinn Eggertsso
Hlustendur læðast í kringum menn og málefni í leit að hugljómunum, nýjum sjónarhornum og sögum sem skipta máli.
Umsjónarmaður er Anna Marsibil Clausen.
Í þætti dagsins heyrum við sögur af aukaverkunum - óvæntum afleyðingum lyfja, laga, og lagasmíða fyrir unga konu, íslenska poppstjörnu og síðast en ekki síst: seli. Við byrjum (eins og svo margar unglingsstúlkur) á pillunni en leið okkar liggur þó einnig í jarðarför og í Húsdýragarðinn.
Útvarpsfréttir.
Morgunútvarpið vekur hlustendur með glóðvolgum fréttum og snarpri umfjöllun um samfélagsmál. Umsjónarmenn eru Guðrún Dís Emilsdóttir og Atli Fannar Bjarkason.
Hálandaleikar fara fram í Reykholti á laugardaginn. Margir af sterkustu mönnum landsins koma þar saman en það verður einnig leyft sveitungum að spreita sig í svökölluðum axlatöku. Hjalti Úrsus kom til okkar og sagði okkur frá þessu.
Æfingin Norður-Víkingur hefur verið reglulega á Íslandi síðan 1982 og fer fram í næstu viku. Æfingin er á vegum Íslands og Bandaríkjanna en fjöldi annarra NATO-ríkja tekur þátt í henni. Jónas G. Allansson, skrifstofustjóri varnarmálaskrifstofu Utanríkisráðuneytisins, kom til okkar og fór yfir æfinguna.
Flest bendir til að ekki yrði unnt að ná fram í aðildarviðræðum nauðsynlegum undanþágum til að tryggja áframhaldandi íslensk yfirráð yfir sjávarútveginum. Þetta segir Albert Jónsson, sérfræðingur í alþjóðamálum og fyrrverandi sendiherra Íslands í Rússlandi, í pistli á vefsíðu sinni. Í kjölfarið velti hann fyrir sér af hverju Íslendingar eigi að sækjast eftir aðil að ESB, ef það færi svo að sambandið myndi fallast á skilyrði Íslands fyrir aðild. Albert kom til okkar.
Leikararnir Jökull Smári Jakobsson og Nikulás Hansen Daðason komu til okkar og fóru yfir fréttir vikunnar. Þeir eru á bakvið Innblástur, sem er glæný barnasýning í Tjarnarbíói sem fjallar um leikgleðina, sköpunarkraftinn og að kannski séu sumar reglur til að brjóta þær.
07:30
08:30
Létt spjall og lögin við vinnuna.
Bubbi Morthens kom í heimsókn, spilaði nýjasta lagið sitt og sagði frá stafræna sippubandinu sínu. Lagalisti fólksins klikkaði ekki, þökk sé hlustendum, þemað var garðveisla.
LANGI SELI OG SKUGGARNIR – OK
SUPERGRASS – Grace
BUBBI MORTHENS – Hrognin Eru Að Koma
BUBBI MORTHENS – Ég er tilbúinn
MANIC STREET PREACHERS – You Stole The Sun From My Heart
MADNESS – My Girl
LENNY KRAVITZ – Again
HJALTALÍN – We Will Live For Ages
DUSTY SPRINGFIELD – Son Of A Preacher Man
FJÖREFNI – Dansað á dekki
SNOOP DOGG, KHAN, CHAKA – Boogie's in My Soul
KIM LARSEN – De smukke unge mennesker
QUEENS OF THE STONE AGE – Make It With Chu
BILLY IDOL – Hot in the city
SHERYL CROW – If It Makes You Happy
MOSES HIGHTOWER - Mar
R.E.M. – Losing My Religion
DAÐI FREYR PÉTURSSON – I'm Out and I Wanna Go Home
BUCKETHEADS – The Bomb! (these sounds fall into my mind)
BJÖRK – Afi
ARIANA GRANDE – Hate that i made you love me
MEN WITHOUT HATS – Safety Dance
RÍÓ – Dýrið Gengur Laust
STUÐMENN – Gó gó partí
MEZZOFORTE – Garden Party
KINGS OF CONVENIENCE – Boat Behind
ROY AYERS – Everybody loves the sunshine
INXS – New sensation
BJARTMAR GUÐLAUGSSON – Hippinn
JÓJÓ – Stæltir strákar
CELL7 – City Lights
MUNGO JERRY – In the summertime
FJALLKONAN – Bumpaðu, baby bumpaðu
STEELY DAN – Reelin In The Years
FLOWERS – Glugginn
XXX ROTTWEILER HUNDAR – Þér er ekki boðið
MARY J. BLIGE – Family affair
THE PRODIGY - Breathe
Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.
Útvarpsfréttir.
Dómsmálaráðherra segir íslenskt samfélag öruggara eftir að morðingjanum Angelin Sterkaj var vísað úr landi. Hann fær aldrei aftur að stíga inn á Schengen-svæðið.
Framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins segir aðhald peningastefnu Seðlabankans of mikið og hagkerfið að kólna. Samtökin vilja að stýrivöxtum verði haldið óbreyttum í næstu viku.
Nýja vatnslögnin til Vestmannaeyja skemmdist um borð í skipi verktaka. Hvorki Vestmannaeyjabær né verktakinn vilja tjá sig um hvað gerðist.
Aðild að Evrópusambandinu var nauðsynleg fyrir framtíð sænsks landbúnaðar, segir skrifstofustjóri sænsku bændasamtakanna í Brussel. Evrópumál voru rædd á opnum fundi Bændasamtaka Íslands í morgun.
Við inngöngu í ESB væri hætta á því að verðmæti í íslenskum sjávarútvegi færðust úr landi, segir framkvæmdastjóri S- F- S.
Þúsundir hafa þurft til að yfirgefa heimili sín vegna skógarelda nærri strandborginni Split í Króatíu. Minnst tíu eru á gjörgæsludeild.
Langar raðir mynduðust í Leifstöð í morgun, enda fóru fjórðungi fleiri farþegar um flugstöðina en venjulega á föstudegi. Sólmyrkvaferðamenn tínast úr landi einn af öðrum.
Blásturshljóðfærahátíðin Windworks í norðri er nú haldin í fimmta sinn á Norðurlandi. Við lítum við á æfingu í fréttatímanum.
Poppland er vinur í raun og land án landamæra. Poppland er einn elsti og dáðasti tónlistarþáttur landsins. Umsjón: Lovísa Rut Kristjánsdóttir.
Þau Hrafnhildur Halldórsdóttir, Hólmfríður María Ragnhildardóttir og Rúnar Róbertsson halda landanum vel upplýstum um menn og málefni á leið úr vinnu. Þau fylgjast með fréttum og dægurmálum og spila nóg af góðri tónlist.
Hundabólusetningar eru eitthvað sem flestir hundaeigendur telja sjálfsagðan hluta af umönnun gæludýrsins síns. En nú er uppi óvenjuleg staða því hundabóluefni er ekki fáanlegt hér á landi og því hafa dýralæknar ekki getað tekið við hundum í reglubundnar bólusetningar. Hvað þýðir þetta fyrir hundaeigendur, hversu alvarleg er staðan og hvenær má búast við að bóluefni verði aftur á boðstólum? Við ætlum að ræða þetta við Halldóru Hrund Guðmundsdóttur, dýralækni hjá Dýraspítalanum í Víðidal.
Finnur Oddson, forstjóri Haga, verður gestur okkar á eftir. Við ætlum að ræða við hann um innkaupasamstarf Haga og Salling Group sem að þeirra sögn hefur áhrif á matarkörfu íslenskra heimila. Tilfinning neytenda er þó að matarkarfan hækki og hækki með þekktum afleiðingum á verðbólguna. Hvað er hægt að gera betur hjá dagvöru risunum til að sporna við hækkandi verðbólgu?
Við ætlum að slá á þráðinn vestur í Stykkishólm en þar verða Danskir dagar haldnir hátíðlegir um helgina - sú sem allt veit um þá veislu heitir Ólöf Inga Stefánsdóttir og er framkvæmdastjóri hátíðarinnar hún verður á línunni.
Um miðjan júní lagði sjósundsmaðurinn Sigurgeir Svanbergsson af stað í metnaðarfulla tilraun til að synda endilangt Lagarfljótið, en þurfti að hætta eftir 15 kílómetra vegna ofkælingar. Nú ætlar hann að reyna aftur um helgina, betur undirbúinn og við hagstæðari aðstæður. Markmiðið er að ljúka þessari einstöku þrekraun og um leið safna fé fyrir Píeta-samtökin. Við heyrum í Sigurgeiri.
Finnur Pálmi Magnússon skrifaði áhugaverðan pistil á Facebook þar sem hann var að velta fyrir sér hávaðamengun frá Reykjavíkurflugvelli og fannst hún hafa aukist töluvert undanfarin ár eða áratugi. Hann lagðist í rannsóknarvinnu með aðstoð gervigreindarinnar og niðurstaðan er áhugaverð. Finnur Pálmi ætlar segja okkur meira af þessu grúski sínu.
bei
Tónlistarhátíðin Kveldúlfur verður haldin í annað sinn um helgina. Hátíðin fer fram á Hjalteyri og er óhagnaðardrifinn menningarviðburður. Tilgangurinn er að skapa stuð og stemningu sem tosar ekki of mikið í budduna. Fjölbreyttur hópur íslensks tónlistarfólks kemur fram. Við hringjum í Söru Bjarnason sem er einn skipuleggjenda.
Fréttastofa RÚV.
Kletturinn sér um að koma þér í gírinn á föstudagskvöldum. Rokk er rauði þráðurinn í gegnum þáttinn í eins teygjanlegum skilningi og mögulegt er. Rokk, indie rokk, indie popp, dans-pönk, nýbylgja, alt-rokk, síðpönk og country verður á boðstólum í hrærigraut af stemmingu og straumum.
Umsjón: Karl Sölvi Sigurðsson.
Samkvæmis og gleðiþáttur á föstudagskvöldum þar sem Doddi litli leikur hressandi samkvæmispopp síðustu fimm áratuga og dansar með hlustendum inn í helgina.
